close
تبلیغات در اینترنت
نمونه تجربیات برتر تربیتی در جشنواره
کلاس درس اولی ها

پایگاه جامع برای معلمان پایه اول ابتدایی
موضوع بندی
مطالب پر بازدید
نمونه تجربیات برتر تربیتی در جشنواره: 4111
تحلیل محتوای کتاب درسی چیست؟: 3977
نمونه تدریس به شیوه الگوی تفکر استقرایی: 3677
وسایل کمک آموزشی دست ساز برای تدریس ریاضی: 3661
کارتون مفهومی فصل اول سایه ها: 3041
تمرین هایی برای تقویت مهارت گوش دادن : 3003
کاربرگ نشانه ی اُ استثنا (و): 2535
روش های تحلیل کمی محتوای کتاب درسی: 2529
چرخ وفلک تندخوانی: 2223
نمونه سناریوی تدریس به شیوه ی کاوشگری: 2087
تمرین نشانه های (1) صدای آ ا: 2007
کاربرگ نشانه ی اَ َ: 1887
نمونه سناریوی تدریس با روش 5E: 1851
برگه های رنگ آمیزی: 1789
جدول ترکیب صامت ومصوت ها: 1705
کاربرگ تدریس ایـ یـ ی: 1575
کاربرگ نشانه ی بـ ب: 1545
کاربرگ نشانه ی ایـ یـ ی ای: 1493
تمرین نشانه ی ایـ با کلمات هم آغاز: 1475
کاربرگ نشانه ی اِ ِ ه ـه : 1431
نمونه سناریوی تدریس به شیوه ی پیش سازمان دهنده: 1387
کاربرگ نشانه ی مـ م: 1255
کاربرگ نشانه ی ذ: 1093
کاربرگ نشانه ی او و: 1063
کاربرگ نشانه ی سـ س: 1059
کاربرگ ریاضی چوب خط و سودوکو: 1043
تمرین فارسی اول دبستان (نشانه های 2): 1021
کاربرگ نشانه ی خوا: 1011
ساخت نردبان تند خوانی: 969
تمرینات مربوط به نگاره ها: 969
نمونه ای از تولید محتوای مکتوب: 965
تدریس نشانه ی آ ا: 911
خلاقیت وریاضی: 907
کاربرگ نشانه ی یـ ی: 903
کاربرگ نشانه ی ج: 881
کاربرگ نشانه ی تـ ت: 873
کاربرگ نشانه ظ: 867
تمرینات مدادی کاغذی کشف شکل های پنهان در زمینه و رنگ : 825
کاردستی گلدان بهاری کاردستی عید نیمه شعبان: 819
کاربرگ نشانه ی صـ ص: 817
آزمون عملکردی علوم (سایه ها): 795
کاربرگ نشانه ی نـ ن: 785
کاربرگ نشانه ف: 749
کارتون مفهومی با موضوع نحوه رشد گیاه لوبیا : 745
دفتر دست ورزی: 731
استفاده از پازل برای شروع تدریس: 725
کاربرگ نشانه ی ز: 721
کاربرگ نشانه ی ژ: 707
کاربرگ نشانه ی ع: 701
درس پژوهی چیست؟: 701
آمـــــار
بازدید امـروز : 438
بازدید دیـروز : 912
کــل بازدیــد : 406,821
کــل مطالب : 273
کـــل نظرات : 129
افـراد آنلاین : 2
جستجوگر
کلمه مورد نظر را وارد کنید


مطالب تصادفی
وسیله جمع وتفریق
تدریس نشانه مـ م
نمونه سوال علوم اول ابتدایی فصل نهم
ماریا مونته سوری کیست؟
کاربرگ نشانه ی حـ ح
آزمونک های مدادی کاغذی علوم
چک لیست فردی-کلی علوم
تمرینات صوت آموزی نگاره ها
پازل تدریس خ
کاربرگ تدریس ایـ یـ ی
تصاویری برای طراحی سوالات فارسی
پیک نوروزی
کاربرگ نشانه ف
وسایل دست ساز کمک آموزشی
کاربرگ نشانه ی تـ ت
تدریس نشانه ی آ ا
تمرین بخش کردن
تمرین نشانه های (1) صدای آ ا
کاربرگ نشانه ی ذ
آزمون های فارسی اول ط غ ظ در قالب pdf
تبریک ولادت امام علی(ع)
پرورش قارچ در پروژه (د ا نش آموزی جابربن حیان)
جدول ترکیب صامت ومصوت ها
کاردستی با چوب بستنی
تدریس نشانه آ
کاربرگ تمرین اِ
مدارس هوشمند
کاربرگ آغاز تدریس اَ
کاربرگ نشانه ی ل
کاربرگ شماره 3 ریاضی آمادگی برای رسم اشکال هندسی با دست
کاربرگ نشانه ی خوا
کاربرگ تدریس هـ
آزمون موضوعی ریاضی تفریق
درباره وبلاگ کلاس درس اولی ها
کاربرگ نشانه ی بـ ب
آزمون مدادی کاغذی تم 1و2 ریاضی
تبریک عید مبعث
پژوهش موانع استفاده از روش های فعال تدریس در مدارس ابتدایی
مقایسه روش های فعال وسنتی تدریس
تمرین نشانه ی د
آسیب های اجتماعی وآموزش خانواده
آزمون عملکردی علوم
آزمونک مدادی کاغذی ریاضی
تمرین تکمیل اشکال
تمرین دست ورزی
فیلم آموزشی
چک لیست فارسی کلی برای تمام پایه ها
معرفی کتاب کارعلوم اول دبستان
پازل نشانه ی اَ َ
کاربرگ نشانه ی ش
معرفی وبلاگ دوستان

 

چکیده:

پژوهش حاضربا هدف پرورش هوش هیجانی برای بهتر کردن روابط دانش آموزان با همسالان و سازگاری در محیط مدرسه صورت گرفته که تعداد27 دانش آموز کلاس اولی از دبستان 22بهمن شهرستان فلاورجان در سال تحصیلی 1394-1393 در روشی نیمه تجربی مورد آموزش وپرورش هوش هیجانی به مدت چهار ماه مداوم قرار گرفتند درپایان شواهد نشان داد روابط عاطفی وبیان احساسات وقدرت تصمیم گیری این گروه نسبت به گروه شاهد بهتر می باشد ونتیجه این که هوش هیجانی قابل آموزش وارتقاء است. خانواده نیز برای هماهنگی وهمکاری 2 جلسه آموزش حضوری ویک جلسه آموزش مکاتبه ای داشته اند که لزوم آموزش خانواده را نشان می دهد.

واژگان کلیدی:

هوش هیجانی:هوش اجتماعی یا هوش عاطفی نوعی از هوش که با هیجانات وخلقیات در ارتباط است.

خودآگاهی: یک نوع توانایی فردی است برای درک احساسات و حالات خلقی

خودگردانی: مهارتی است که به افراد کمک می کند تا احساسات خود را به صورت مناسب و جامعه پسندانه نشان دهند

آگاهی اجتماعی: عبارت است از توانایی درک احساسات دیگران و استفاده از احساسات خود در جهت دستیابی به اهداف.

مقدمه

هوش هیجانی[1] دسته ای از مهارت ها،استعدادها وتوانائی های غیر شناختی است که توانائی موفقیت فرد را در مقابله با استرس ها واقتضاهای محیطی افزایش می دهد.(بار- اون[2]،1997به نقل ازبیرامی)کنترل هیجانات واحساسات، بیان راحت وصحیح احساس ،همدلی وهمدردی با دیگران ،صداقت در رفتار وگفتار همه ازصفت های زیبایی هستندکه هر کودکی در ابتدای کودکی خود از آن برخوردار است. هوش هیجانی موجب پردازش صحیح اطلاعاتی می شود که بار هیجانی دارند واستفاده از آنها برای هدایت فعالیت های شناختی مانند حل مساله وتمرکز انرژی بر روی رفتارهای لازم ضرورت دارد(مایر[3] وسالوی[4]،1997).در این ضمینه پژوهش های انجام شده اثر بخشی آموزش مهارت های هوش هیجانی را بر ویژگی های شناختی و رفتاری دانش آموزان نشان داده است(آقاجانی،1381).

هوش هیجانی (عاطفی) یا هوش اجتماعی شامل 4 مهارت است:

-1 خودآگاهی: یک نوع توانایی فردی است برای درک احساسات و حالات خلقی. خودآگاهی به شخص کمک می کند تا همیشه بر افکار و احساسات خود نظر داشته و بنابراین در جهت درک آن ها به فرد کمک می کند.

2-خودگردانی یا مدیریت عواطف :مهارتی است که به افراد کمک می کند تا احساسات خود را به صورت مناسب و جامعه پسندانه نشان دهند. به زبان دیگر به فرد درکنترل عصبانیت، ناراحتی و ترس کمک می‌کند.

3-آگاهی اجتماعی:عبارت است از توانایی درک احساسات دیگران و استفاده از احساسات خود در جهت دستیابی به اهداف.

4-مهارت های اجتماعی :عبارت است از ارتباط با دیکران در موقعیت های مختلف اجتماعی و در اصل به معنای توانایی ادامه رابطه با توجه به احساسات افراد یا همان ظرفیت اجتماعی است.

تحقیقات نشان داده است کههوش هیجانی عامل مهمی در ایجاد تغییرات اساسی در زندگی است(گلمن[5]،1995).

اگرچه کودکان با سرشت و فطرت گوناگون به دنیا می آیند و چگونگی برخورد آن ها با مسایلی چون برخوردهای اجتماعی، اشتیاق ‌خجالت و غیره متفاوت است، اما هوش هیجانی (عاطفی) به والدین و مربیان کمک می‌کند تا بر روی قابلیت ها و یا عدم وجود آن ها کار کرده و بنابراین کودکان را برای رویارویی با جامعه بیرونی آماده کنند.(همان منبع) برای مثال والدین  به جای جلوگیری از برخورد بچه های خجالتی با دنیای بیرون، باید آن ها را با چالش های جدیدی مثل دیدار با دوستان جدید و قرارگرفتن در فضاهای تازه روبرو نمایند. گرچه این تشویق نباید به هیچ عنوان بچه ها را دلزده یا ترسوتر نماید بلکه باید به آن ها تجربه های جدید بیاموزد. سالوی،مایروکارسو[6](2004) باطرح مفهوم تازه هوش هیجانی مطرح ساختند که انسان دارای توانائی های قابل پرورش است که می تواند او را برای مقابله با شرایط زندگی آماده کند.  

اولین قدم برای افزایش هوش هیجانی (عاطفی)، خودآگاهی است. خودآگاهی یعنی شما چه احساسی دارید و چرا دچار آن احساس شده اید. اگرچه ممکن است این کار در بدو امر برای بعضی از افراد مشکل باشد، اما زمانی که فرد شروع به درک خود می کند، می تواند دیگر مهارت های احساسی اش را نیز توسعه دهد و در نهایت به هوش عاطفی بالایی دست یابد.

شواهداولیه نشان می دهدکه مشکلات هیجانی مانند پرخاشگری ؛عدم شناخت درست احساس خود وبیان آن ،نداشتن قدرت تصمیم گیری سریع وصحیح؛ناخشنودی از اوضاع، کنار نیامدن در کارهای گروهی ، همدردی نکردن با دوستان مشکل دار و خشم وعصبانیت در مقابل باخت خود وبُرد همکلاسیان در بازی ها رفتارهای رایجی است که در کلاس وبین دانش آموزان وجود دارد.با توجه به این مسائل لازم است تا راهی برای حل مشکلات رفتاری دانش آموزان یافت شود. . بسیاری از اوقات در کلاس درس یا در حیاط مدرسه شاهد درگیری بعضی از شاگردان هستیم که وقتی از آن ها علت را جویا می شوی همدیگر را مقصر می دانندو هر کدام صحبت هایی می کنند که به نظر نمی رسد علت اصلی دعوای آنها باشد یا مشاهده می شود که درابتدای سال دانش آموزی گریه می کند(به ویژه کلاس اولی ها) وقتی از علت گریه ی او می پرسی دلایلش منطقی به نظر نمی رسد.در گیری ها وبهانه جویی ها مرتب مشاهده می شود ومعلم احساس می کند در بسیاری از موارد دانش آموزان دلیل دیگری به جز دلیل اصلی مشکلات خود را بیان می کنند در این حالت حل مشکلات ساده نیست. ضرورت واهمیت آموزش مهارت های هوش هیجانی برای مقابله با چالش های زندگی امروزی بر همگان روشن است اهمیت آن به حدی بالا است که از آن به عنوان جنبش سوادآموزی هوش هیجانی یاد می شود(گلمن،1995).هدف از تقویت هوش هیجانی (عاطفی)، آگاهی از احساسات و تربیت آن ها برای غلبه بر موانع زندگی است.

پرورش و رشد هوش هیجانی مهم است به چند دلیل: 1- به منظور برخورد با موقعیتهای تهدید کننده و خطرناک مثلا در مواجهه با مهاجمین وافراد شرور چگونه سریع وصحیح تصمیم بگیریم.۲- به منظور خشنودی و شادی واحساس رضایت از زندگی: کودکان دارای هوش هیجانی با توسل به مهارت خودشناسی می توانند به ریشه های پنهان شادی و یا غم خود آگاه شده ، و آن را مدیریت کنند.

۳- برای کمک به دیگران: حساسیت و هوش هیجانی بالاتر به کودکان کمک می کند تا نیاز های دیگران را درک کرده و حداقل با همدلی به آنان کمک کنند.۴- به منظور ایجاد حس مسئولیت پذیری: هوش هیجانی به ما کمک می کند تا فرزندانی با مسئولیت پذیری بیشتر داشته باشیم.

راه حل ها واجرای آن:

- قبل از هر چیز والدین خود باید درباره احساسات و هیجانات اطلاعات بیشتر و ملموس تری پیدا کنند. در جلسات آموزش خانواده درباره انواع هیجانات مثل شادی و غم، عشق و تنفر، ترس و شجاعت و … صحبتهایی شد واز والدین خواسته شد همواره در برخورد با فرزندان ومشکلات آنان صبور بوده واز فرزند خود بخواهند (یا به او کمک کنند )که احساس واقعی خود را بیان کنند.

- به بچه ها کمک شد تا لغات و عباراتی که بیان کننده ی هیجانات و احساسات می باشد را بیاموزندووالدین هم طبق آموزش های جلسات آموزش خانواده احساسات خود را بیان کنند، مثال:” دلشوره دارم ،احساس ناامیدی می کنم ،احساس شادی می کنم“.این کار را با سوال از آن ها مثلا چه احساسی داری؟آیا خوشحال شدی؟ودانش آموز جواب خود را در قالب جمله بگوید نه با حرکت سر یا فقط یک کلمه،انجام شد.

- احساسات آنان را هنگامی که برای بیان احساس خود به معلم مراجعه می کردند نام گذاری شد:مثال ” به نظر می رسداز باختت در مسابقه ناراحت شده ای! “ دانش آموز در مقابل بیان حرف خود واحساسی که درست نمی شناخت ،کلماتی که نام احساس آن ها بود را دریافت می کردند وبا تایید آن احساس می توانستند احساس خود را بشناسند.

- کمک شد تااحساسات و هیجانات دیگران را نام گذاری کنند( در حیاط مدرسه،در کلاس و کتابهای داستان): ” مثلا دوستم از این که درس را یاد نگرفته احساس ناامیدی می کند“.داستان هایی برای دانش آموزان خوانده شد که احساس قهرمان داستان را لمس کنند وبعد خواسته می شد احساس او را بیان کنند مانند احساس جوجه اردک زشت در مقابل طرد شدنش از خانواده.

- از بچه ها خواسته شد احساسات خود را نقاشی کنند: ” می توانی خشم خودت را نقاشی کنی؟“ یا ” وقتی خیلی می ترسی قیافه ات چه شکلی می شود؟ آن را برایم نقاشی کن!“

- محیط و فضایی سرشار از احساس امنیت خاطر و حمایت فراهم ساخته شد: برای احساسات ارزش قایل شده و مورد شناسایی قرار داده شد.به دانش آموزان کمک شد درباره احساسات خود به راحتی صحبت کنند

- به بچه ها توضیح داده شد که قبل از خشم یک احساس دیگر وجود دارد: مثلا وقتی در مسابقه می بازیم ، اول احساس ناامیدی می کنیم ، سپس عصبانی می شویم، یا وقتی مدادمان را قبل از املا گم می کنیم، اول می ترسیم بعد عصبانی می شویم و دوست خود را متهم به گم کردن مدادمان می کنیم.در این رابطه پس از مسابقات یا امتحانات وکارهای گروهی در رابطه با احساس واقعی که هنگام انجام کار باعث خشم دانش آموز می شد صحبت می شد تا آن ها دلیل واقعی خشم خود را بیان کنند وکار به پرخاش نینجامد.  

- بجای نام گذاری بر روی دانش آموزان با صفات گوناگون (بی عرضه، دست و پا چلفتی، نادان، ترسو…)  احساسات آنان نام گذاری شد(الآن احساس خجالت می کنی، مثل اینکه خشمگین هستی، به نظر می رسد کمی احساس ترس می کنی…)

(شواهد ثانویه)پس از مدت چهار ماه دانش آموزان یادگرفته بودند که احساسات واقعی خود را بیان کنند؛ احساسات خود را نامگذاری کنند؛ در رابطه با دوستان احساسات آن ها را بشناسند؛احساس مسوولیت در قبال رفتارهای خود ودیگران می کردند؛در مواجهه با مشکلات بهتر وسریع تر تصمیم می گرفتند ؛هر جا لازم بود حق را به دیگران می دادند ؛ به جای پرخاش دوستان خود را درک می کردند و آنان را راحت تر می بخشیدند؛شادی ورضایت ؛گرایش به کارهای گروهی از نتایج اجرای این طرح بود.

نتیجه گیری :تحقیقات آقاجانی(1381) نشان داده بود کودکانی که از نظر هیجانی سالم تر و باهوش تر هستند، ویژگیهای زیر را دارند: یادگیرندگان بهتری هستند؛ مشکلات رفتاری کمتری دارند. درباره دیگران احساسات بهتری دارند؛ در مقابل فشار همسالان بهتر مقاومت می کنند؛ خشونت کمتری دارند و قادر به همدلی بیشتری هستند؛ در حل مشکلات و تعارضها بهتر عمل می کنند؛ رفتارهای خود تخریبی (مثل استفاده از مواد مخدر، صرف مشروبات الکلی، …) کمتری دارند؛ دوستان بهتر و بیشتری دارند؛ بیشتر از دیگران قادرند هیجانات و تکانه های خود را کنترل کنند؛ خوشحالتر، سالمتر و موفق تر از دیگران هستندنتایج به دست آمده در این پژوهش نیز منطبق با نتایج آقاجانی(1381) می باشد.گلمن(1995) در یافته بود هوش هیجانی(عاطفی) قابل پرورش وتقویت است ووقتی آموزش داده شد باعث ارتقای شناخت احساسات خویش ودیگران وافزایش کنترل هیجانات ، توانایی اداره ی مطلوب خلق وخوو افزایش توان حل مساله وانعطاف پذیری فرد می گرددکه این نتیجه نیز با نتایج پژوهش انجام شده هماهنگی دارد.براساس یافته های سودالیس[7] وهمکاران (2007به نقل از بیرامی،1387)آموزش مهارت های هوش هیجانی از طریق دستکاری ویژگی های شناختی ورفتاری دانش آموزان موجب ارتقای قدرت ابراز وجود آنان می شود.نتیجه ی نهایی این که هوش هیجانی آموزش پذیر است وآموزش آن موجب شناخت خود ودیگران وکنترل بجای هیجانات شده وبا توجه به جمعیت بالای دانش آموزان در کشوریک نیاز در مدارس می باشد.

پیشنهادات:

برای معلمان:1-به بیان احساسات فرزند یا دانش آموز خود کمک کنید. از روش آموزش مستقیم وبدون گمراه کردن دانش آموز استفاده کنید.2-جلساتی را برای آموزش والدین اختصاص دهید تا خود تکنیک های پرورش هوش هیجانی را یاد بگیرند وهم زمان با فرزند، خود نیز به پرورش هوش هیجانی خود بپردازند.3-صحبت بعد از خواندن داستان ودیدن فیلم در مورد شناخت احساس دیگران بسیار مفید است.در این رابطه وقت بگذارید.                      

برای مسئولین:1-قرار دادن واحد های درسی یا فوق برنامه برای آموزش مهارت های هوش هیجانی2-آموزش تخصصی به معلمان3-بالا بردن سطح آگاهی والدین با خدمات مشاوره ای وآموزشی

منابع:

آقاجانی،م.(1381).بررسی تاثیر آموزش مهارت های زندگی برسلامت روان ومنبع کنترل نوجوانان در مقطع دبیرستان شهر تهران پایان نامه کارشناسی ارشد،دانشگاه الزهراء

گلمن، دانیل.(1995)هوش هیجانی ترجمه پارسا نسرین،تهران رشد،1380

بیرامی ،منصور(1387).بررسی اثر بخشی هوش هیجانی برابراز وجودوخودکار آمدی و سلامت روانی دانش آموزان فصلنامه علمی پژوهشی روانشناسی دانشگاه تبریزسال سوم شماره 11

Mayer, J.D. and Salovey, P. (1997). What is Emotional Intelligence?Emotional Development and Emotional Intelligent,

Basic Book.

ضمائم:

ضمیمه شماره 1:

چک لیست مشاهده ی رفتار دانش آموزان مورد پژوهش   نام دانش آموز:............................

ردیف

هدف مورد مشاهده

وضعیت رفتار

رفتار ورودی

رفتار خروجی

1

شناخت و بیان صحیح احساسات خود

 

 

2

نام گذاری احساسات خود

 

 

3

درک احساسات دیگران

 

 

4

همدردی با دیگران

 

 

5

برخورد آسان با ناکامی ها(باخت در بازی ها)

 

 

6

واکنش صحیح دربرخورد های هیجانی(کنترل خشم وترس)

 

 

7

احساس رضایتمندی از بودن با دوستان

 

 

8

برخورداری از اعتماد به نفس

 

 

9

سازگاری در گروه

 

 

10

مسئولیت پذیری

 

 

درجات رفتار مورد مشاهده:1-دارای رفتار مطلوب نیست.2-گاهی اوقات رفتار مورد نظر مشاهده می شود. 3-رفتار موردنظر در صورت یادآوری دارای تکرار می باشدولی همیشگی نیست.4-رفتار مورد نظر در صورت یادآوری همیشه مشاهده می شود.5-رفتار مورد نظر بدون نیاز به یادآوری همیشه مشاهده می شود.

 

ضمیمه شماره 2: بروشور آموزشی خانواده:



[1] Emotional Quotient

[2]Bar-on

[3] Mayer

[4] Salovey

[5] Golman

[6] Caruso

[7] Savdalis



صدیقه هاشمی ساعت 17:49 | یکشنبه 30 فروردين 1394 | بازدید : 4111 | نظرات ()
عناوین آخرین مطالب ارسالی