close
تبلیغات در اینترنت
نمونه اقدام پژوهی
کلاس درس اولی ها

پایگاه جامع برای معلمان پایه اول ابتدایی
موضوع بندی
مطالب پر بازدید
نمونه تجربیات برتر تربیتی در جشنواره: 4029
تحلیل محتوای کتاب درسی چیست؟: 3733
نمونه تدریس به شیوه الگوی تفکر استقرایی: 3227
وسایل کمک آموزشی دست ساز برای تدریس ریاضی: 3099
کارتون مفهومی فصل اول سایه ها: 2937
تمرین هایی برای تقویت مهارت گوش دادن : 2827
کاربرگ نشانه ی اُ استثنا (و): 2473
روش های تحلیل کمی محتوای کتاب درسی: 2419
چرخ وفلک تندخوانی: 2075
نمونه سناریوی تدریس به شیوه ی کاوشگری: 1837
تمرین نشانه های (1) صدای آ ا: 1781
برگه های رنگ آمیزی: 1677
نمونه سناریوی تدریس با روش 5E: 1667
کاربرگ نشانه ی اَ َ: 1623
جدول ترکیب صامت ومصوت ها: 1595
نمونه سناریوی تدریس به شیوه ی پیش سازمان دهنده: 1361
کاربرگ نشانه ی ایـ یـ ی ای: 1357
کاربرگ نشانه ی اِ ِ ه ـه : 1309
کاربرگ تدریس ایـ یـ ی: 1289
تمرین نشانه ی ایـ با کلمات هم آغاز: 1281
کاربرگ نشانه ی بـ ب: 1259
کاربرگ نشانه ی مـ م: 1181
کاربرگ نشانه ی ذ: 1017
تمرین فارسی اول دبستان (نشانه های 2): 1013
کاربرگ نشانه ی او و: 975
کاربرگ نشانه ی خوا: 947
کاربرگ ریاضی چوب خط و سودوکو: 911
ساخت نردبان تند خوانی: 907
نمونه ای از تولید محتوای مکتوب: 899
کاربرگ نشانه ی سـ س: 885
تمرینات مربوط به نگاره ها: 885
کاربرگ نشانه ی تـ ت: 823
خلاقیت وریاضی: 815
کاربرگ نشانه ی یـ ی: 807
تدریس نشانه ی آ ا: 805
کاربرگ نشانه ظ: 783
کاربرگ نشانه ی صـ ص: 763
کاردستی گلدان بهاری کاردستی عید نیمه شعبان: 753
تمرینات مدادی کاغذی کشف شکل های پنهان در زمینه و رنگ : 741
کاربرگ نشانه ی نـ ن: 719
کاربرگ نشانه ف: 701
آزمون عملکردی علوم (سایه ها): 699
دفتر دست ورزی: 685
کارتون مفهومی با موضوع نحوه رشد گیاه لوبیا : 677
درس پژوهی چیست؟: 669
استفاده از پازل برای شروع تدریس: 665
کاربرگ نشانه ی ژ: 663
کاربرگ نشانه ی ز: 653
کاربرگ نشانه ی ع: 645
کاربرگ نشانه ی ط: 629
آمـــــار
بازدید امـروز : 640
بازدید دیـروز : 717
کــل بازدیــد : 374,925
کــل مطالب : 271
کـــل نظرات : 126
افـراد آنلاین : 6
جستجوگر
کلمه مورد نظر را وارد کنید


مطالب تصادفی
آزمونک فارسی تا نشانه ی ت
نمونه سوال علوم اول ابتدایی
فیلم آموزشی از سایت teachers .tv
اوقات فراغت تابستان
درباره وبلاگ کلاس درس اولی ها
منبع نویسی به شیوه APA
چک لیست فارسی کلی برای تمام پایه ها
نمونه تدریس به شیوه الگوی تفکر استقرایی
آزمون عملکردی علوم
کاربرگ نشانه ی ط
تبریک ولادت امام علی(ع)
کاربرگ آمادگی برای نوشتن
پازل تدریس خ
کاربرگ نشانه ی یـ ی
کاربرگ نشانه ی اِ ِ ه ـه
برگه های رنگ آمیزی
آزمون موضوعی ریاضی تفریق
ساخت جامدادی با چکمه
کاربرگ نشانه غ
گام های اجرایی اقدام پژوهی
استفاده از پازل برای شروع تدریس
کاربرگ نشانه ی تـ ت
کاربرگ نشانه ی سـ س
معرفی کتاب کار
نمونه سوال علوم اول ابتدایی
کاربرگ تمرین نشانه ی او
مجموعه آزمون های ریاضی
کاربرگ تدریس نشانه ی س
آزمون ریاضی تا پایان تم 6
نمونه سوال علوم اول ابتدایی فصل نهم
آزمون علوم فصل چهاردهم
تمرین ریاضی
تدریس نشانه مـ م
ساخت کارت های ترکیب
کارت ترکیب صامت ومصوت تصویری
چک لیست فردی قرآن پایه اول
تمرین بخش کردن
آموزش چپ وراست
اقدام پژوهی جدید با عنوان بهبود روابط دانش آموزان با پرورش هوش هیجانی
کاربرگ نشانه ی ک
انواع آموزش پژوهش محور
کاربرگ نشانه ی اُ استثنا (و)
صوت آموزی هم آغاز مـ و کـ از بخش نگاره ها
معنای خوشبختی
شیوه نامه درس پژوهی
پروژه های نوروزی دانش آموزی
پازل تدریس ل
آزمونک های علوم تا فصل دهم
کاربرگ شماره 2 ریاضی شمارش تا5
یادگیرنده چگونه یاد می گیرد؟
معرفی وبلاگ دوستان

 

مقدمه

از سال 1950به بعد توجه مربیان ، روان شناسان و پزشکان به گروه خاصی از کودکان و آموزش آنان معطوف گشت که از نظر جسمی و مغزی دارای هیچ گونه عارضه مشخصی نیستند ولی دچارنارسایی های ویژه یادگیری و گاهی اوقات نا بهنجاری های رفتاری می باشند . همچنین درمان آنان با روش های متداول امکان پذیر نیست . نارساییهای این کودکان با واژه هایی مختلف در کتاب های روان شناسی و علوم تربیتی نام گذاری شده اند . متداول ترین این واژه ها عبارتند از ضایعات مغزی ، ضایعات خفیف مغزی و آسیب های عصبی . این اصطلاحات که در آن ها ریشه اصلی نارسایی های یادگیری عوامل بدنی شمرده شده است با اعتراضات و انتقادات زیادی مواجه گشته است .

متخصصان آموزشی با بسیاری از کودکان رو به رو می شوند که دچار اختلالات یادگیری هستند ولی علم پزشکی هیچ گونه علامتی از نابهنجاری های عصبی یا ضایعات مغزی در آن ها نمی یابد در حالی که کودکان دیگری هستند که دچار ضایعات مشخص شده مغزی اند ولی هیچ گونه اشکالی در یادگیری ندارند . بنابر این به تدریج اصطلاحات ذکر شده در بالا اعتبار خود را از دست داده است . اکنون لقب نارساییها ویژه یادگیری را برای این گونه کودکان که با وجود هوش بهنجار در یک یا چند زمینه مانند خواندن ، نوشتن ، سخن گفتن ،فهم ریاضی و غیره دچار ناتوانی یا اشکالات یادگیری هستند به کار می برند چون این گونه کودکان دچار ضایعه مشخص شده مغزی یا عصبی نیستند .

نظریه اشکالات مغزی و عصبی نتوانسته است متخصصین این نظریه را راضی و قانع سازد . بنابر این فرضیه ها و نظریه های مختلفی در این زمینه پدید آمده است . شایان ذکر است که در تمام این نظریه ها سعی شده است که پدیده نارساییهای ویژه یادگیری را در کودکانی که از هوش معمولی برخوردارند توضیح دهند .

در سال 1964 بتمن باارائه تعریف خود لزوم تشخیص تفاوت بین توانایی یا ظرفیت فرد برای یادگیری و آن چه را که عملا یاد می گیرد خاطر نشان ساخته است . او می گوید از نظر آموزش کودکانی دارای نارساییهای یادگیری هستند که تفاوت فاحشی بین توانایی هوش بالقوه آنان و عملکردشان در ارتباط با فرایند یادگیری وجود داشته باشد . وجود این تفاوت ممکن است همراه با اشکال مشخص شده ای در سیستم عصبی مرکزی باشد اما ناشی از عقب ماندگی ذهنی ،محرومیت های فرهنگی و آموزشی ،اشکالات شدید هیجانی یا نقص در حواس مختلف نیست .

این کودکان دارای بهره هوشی تقریبا متوسط یا بالاتر هستند . این کودکان از نظر حواس مختلف سالم هستند . این کودکان دارای نا بهنجاری های شدید رفتاری نیستند . این کودکان از امکانات محیطی و آموزشی نسبتا مناسبی برخوردار هستند . پیشرفت آموزشی این کودکان به طور قابل ملاحظه ای کمتر از بهره هوشی ،سن و امکانات آموزشی که از آن برخوردارند است و از آن جا که این کودکان با برخورداری از هوش عادی ممکن است در یک یا چند زمینه یادگیری مانند خواندن ، نوشتن ، هجی کردن ، حساب کردن و توجه کردن دچار مشکل شدید زیر باشند برای کمک به آنان بایستی از روش های آموزشی خاص استفاده کرد .

توصیف وضعیت موجود

امسال در پایه دوم ابتدایی شروع به کار کردم . یک هفته اول مرور و یاد آوری درس های گذشته بود . تقریبا تا دو ماه محتواها به طور عادی پیش می رفت ولی کم کم مهسا در یادگیری مطالب دچار مشکل شد مخصوصا در مفاهیم پایه مثل جمع و تفریق اساسی نوع اول و دوم مشکل داشت . تعداد بسته ها و تشکیل بسته های ده تایی و شناخت اعداد دورقمی برایش مشکل بود . کلا قادر به درک مساله نبود تا بتواند آن را حل کند و به این ترتیب هر چه مطالب سنگین تر و حجم کار بیشتر می شد مهسا در یادگیری دچار مشکلات عمده تری می شد . به همین جهت تصمیم به بررسی مشکل مهسا به صورت پایه و اقدام به برگزاری جلسات درمانی برای حل مشکل ریاضی کردم . از آن جا که مهسا دانش آموز منضبط و پرکاربود و  در درس های دیگر هم مشکل نداشت و قوانین کلاس را رعایت می کرد و برای رسیدن به اهدافش تلاش می کرد شایسته دیدم مشکل اورااز پایه حل کنم تا در سال های بعدی دچار مشکلات بیش تر نشود و توانمندی های مثبت او زیر سؤال نرود .

 

گرد آوری اطلاعات

اولین قدم برای درمان این بود که از طبیعی بودن مهسا مطمئن شوم یعنی اطمینان از این که کودک فاقد عقب ماندگی ذهنی و ضایعه مغزی بوده و به لحاظ روانی عادی است . برای بررسی این منظور به پرونه او مراجعه کردم و متوجه شدم که مهسا مشکل خاصی از لحاظ جسمی و هوشی و از نظر روانی ندارد . و چیزی در آن ثبت نشده بود . حتی در تست غربالگری پایه اول نیز مشکلی نداشت . فقط از نظر جسمی کمی انحراف در دست و پای او دیده می شد .

-مرحله دوم صحبت با والدین مهسا بود . مشکل مهسا را با آن ها در میان گذاشتم و آن ها اعلام کردند که هیچ نوع سابقه بیماری یا مشکل خاصی در مهسا وجود نداشته است .نکته مهم در اختلالات ریاضی این است که ما تجربه های انبوه و گستردهای داریم . تعدادی از این تجربه ها برای یادگیری و پیشرفت در ریاضی لازم و ضروری است . وجود همین تجربه هاست که در تعامل با مغز و ذهن مفاهیم بنیادی ریاضی را برای ما قابل فهم می کند . تجاربی این چنین باید در دوران های مختلف رشد و با ترتیب معینی صورت پذیرد . موفقیت در تشکیل مفاهیم در هر دوره برای موفقیت در ادرک مفاهیم دوره بعد ضروری است . باید پلکان نردبان رشد را طی کنیم . ممکن است یکی از مفاهیم بنیادی مربوط به 5 سالگی در کودک شکل نگرفته باشد و تنها به همین دلیل در دوره دبستان ، راهنمایی و حتی دبیرستان دچارمشکل درفهم ریاضی شود به همین دلیل جدولی تهیه کردم تا مشکلات رشد مهسا از اول زندگی بررسی شود تا اگر در هر مرحله دچار مشکل بوده برای حل آن مشکل برنامه ریزی شود .

این پرسشنامه را در اختیار مادر مهسا قرار دادم تا آن را پر کند .                                               بلی        خیر

1- آیا مفاهیم کم ، زیاد ، بزرگ ، کوچک را می داند .

ü      

 

2- آیا مفاهیم زیر ، رو ، بالا ، پایین را می داند .

ü      

 

3- آیا مفهوم فاصله یعنی نزدیک و دور را می داند.

ü      

 

4- آیا مفهوم جلو و عقب را می داند.

ü      

 

5- آیا مفهوم گودی را می داند. 

ü      

 

6- آیا مفهوم کوتاه ،بلند را می داند. 

ü      

 

7- آیا می تواند مداد را در دستش بگیرد .

ü      

 

8- آیا می تواند مداد را به خوبی در دستش  کنترل کند.

 

ü      

9- آیا می تواند علاوه بر کنترل مداد بر روی صفحات کاغذ خط بکشد .

ü      

 

10- آیا می تواند اشکال بسیار ساده را رسم کند .

ü      

 

11- آیا می تواندرسم یک خط عمودی راتقلید کند .

 

ü      

12- آیا می تواند یک خط عمودی رسم کند .

 

ü      

13- آیا می تواند یک خط افقی رسم کند .

 

ü      

14- آیا می تواند یک خط مارپیچ رسم کند .

 

ü      

15- آیا می تواند یک دایره رسم کند .

 

ü      

16- آیا می تواند صفحات کتاب را یکی یکی ورق بزند .

ü      

 

17- آیا می تواند جملات دو کلمه ای درست کند .

ü      

 

18- آیا می تواند جملات چند کلمه ای حاوی فعل درست کند .

ü      

 

19- آیا می تواند با مهارت صحبت کند .

 

ü      

20- آیا حافظه کوتاه مدت دیداری او در حدی است که آن چه رادیده تا 30 ثانیه در ذهن نگه دارد .

 

ü      

21- آیا حافظه کوتاه مدت دیداری اودر حدی است که آن چه راشنیده تا 30 ثانیه درذهن نگه دارد .

 

ü      

22- آیا می تواند بین مفهوم عدد یک با اعداد بیش از یک تمایز قائل شود .

ü      

 

23- آیا به شنیدن قصه کوتاه علاقه نشان می دهد .

ü      

 

24- آیا می تواند مدت چند دقیقه به داستان گویی گوش فرا دهد .

ü      

 

25- آیا می تواندیک داستان بسیار کوتاه بسازد .

 

ü      

26- آیا نام اشیای معمولی را می داند .

ü      

 

27- آیا اندام های بدن را می شناسد .

ü      

 

28- آیا اجزای صورت رت می شناسد .

ü      

 

29- آیا می تواند به تنهایی راه برود .

ü      

 

30- آیا می تواند از پله ها پایین و بالا برود .

ü      

 

31- آیا می تواند با هردو پا بالا وپایین بپرد .

 

ü      

32- آیا می تواند برای یک لحظه روی یک پا بایستد .

ü      

 

33- آیا به اندازه کافی چهار دست و پا رفته است .

ü      

 

34- آیا به اندازه کافی سینه خیز رفته است .

ü      

 

35- آیا به محرک های صوتی پاسخ می دهد .

ü      

 

36- آیا می تواند اشیا را با چشم تعقیب کند .

ü      

 

37- آیا حرکات دست و پا هماهنگی دارند .

ü      

 

38- آیا می تواند چند بلوک پلاستیکی را روی هم قرار دهد .

 

ü      

39- آیا می تواند با بلوک های پلاستیکی یک پل بسازد .

 

ü      

40- آیا می تواند اشیا را پرتاب کند .

ü      

 

41- آیا می تواند برخی از رفتار ها را تقلید کند .

ü      

 

42- آیا می تواند اشیا را روی زمین بکشد .

ü      

 

43- آیا می تواند اشیا را هل دهد .

ü      

 

44- آیا می تواند مهره های سوراخ دار را به نخ بکشد .

 

ü      

45- آیا می تواند کاغذ را با قیچی برش بزند .

 

ü      

46- آیا می تواندبا استفاده ازخمیرتوپی گرد یا چیزی شبیه سوسیس درست کند .

ü      

 

47- آیا می تواند دو سه قدم لی لی کند .

 

ü      

48- آیا برتری جانبی کسب کرده است .

ü      

 

49- آیا می تواند مدتی به صورت جمعی یعنی سه یا چهار نفره بازی کند .

ü      

 

50- آیا به اندازه کافی شادابی و کنجکاوی دارد . 

ü      

 

51- آیا می تواند بعضی از لباس هایش را به تنهایی بپوشد یا در آورد .

ü      

 

52- آیا می تواند دست هایش را به تنهایی بشوید .

ü      

 

53- آیا می تواند اسباب بازی هایش را سر جایش مرتب کند .

ü      

 

54- آیامی تواندبا بلوک های پلاستیکی ماهرانه خانه و گاراژوساختمان بسازد .

 

ü      

55- آیا می تواند کمی طناب بازی کند .

 

ü      

56- آیا می تواند از ابزار های ساده نجاری مثل میخ و چکش استفاده کند .

 

ü      

57- آیامی تواندازمغازه نزدیک خانه با همراهی شما درخریدهای ساده مشارکت کند .                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                  

 

ü      

58- آیا می تواند جلوی مغازه از شما جدا شده به مغازه برود و به تنهایی خرید های ساده ای کند .

 

ü      

59- آیا می تواند جفت پا یا در حال دویدن بپرد .

 

ü      

60- آیا می تواند توپ را از بالای سرش پرتاب کند .

ü      

 

61- آیا می تواند تعادل خود را به خوبی حفظ کند .

 

ü      

62- آیا می تواند با دوستانش به وسیله اسباب بازی بازی کند .

ü      

 

63- آیا جهات مختلف را می شناسد .

 

ü      

64- آیا می تواند به فرمان شما به چپ یا راست قدم بردارد .

 

ü      

65- آیا می تواند در امتداد یک خط راست کاغذی را قیچی نماید .

 

ü      

66- آیا می تواند اشکال مختلفی را کپی نماید .

 

ü      

67- آیا می تواند اشیای مرتبط به هم را در یک طبقه قرار دهد .

 

ü      

68- آیا می تواند گروههای سه تایی ، چهارتایی ، پنج تایی را به ترتیب اززیاد به کم ردیف کند .

 

ü      

69- آیامی توانداشیای مختلف رابراساس اندازه،شکل،رنگ یا کاربرد طبقه بندی کند .

ü      

 

70-آیا می تواند مربع و مثلث رسم کند .

 

ü      

71- آیا می تواند متضاد کلمات سیاه ، بزرگ ، لاغر، پایین، داخل، زیر، کم و امثال آن را بیان کند .

 

ü      

72- آیا می تواند مشابهت های دو چیز را بیان کند .

ü      

 

73- آیا می تواند تفاوت های دو چیز را بیان کند .

ü      

 

74- آیا می تواند از ترازو ، خط کش ، قیف و چراغ قوه و امثال آن استفاده کند .

ü      

 

75- آیا می تواند نقص تصاویر را تشخیص دهد .

ü      

 

76- آیا می تواند شکل یک آدمک یا حیوان را که 4 یا 5 تکه شده است را کنار هم قرار دهد و آن را کامل کند .

 

ü      

77- آیا می تواند متن و زمینه را از هم تشخیص دهد .

 

ü      

78- آیا می تواند شکل خاصی را در اندازه ها و جهت های مختلف در میان اشکال دیگر تشخیص دهد.

 

ü      

79- آیا می تواندوضعیت اشکال در فضا یا حالت وارونه تشخیص دهد.

 

ü      

80- آیا می تواند از 1 تا 10 بشمارد .

ü      

 

81- آیا می تواند طول را نگه داری ذهنی کند .

ü      

 

82- آیا می تواند زاویه و انحنا را تشخیص دهد .

 

ü      

83- آیا می تواند عمل جمع را با استفاده از انگشت انجام دهد .

ü      

 

84- آیا می تواند عمل تفریق را با استفاده از انگشت انجام دهد .

ü      

 

85- آیا می تواند جمع اعدادی را که حاصلش عدد 5 یا کمتر از 5 است را با استفاده از تصویر یا انگشت انجام دهد .

ü      

 

86- آیا با پول و سکه آشنایی دارد و می داند که 5 ریالی بیش تر از 2 ریالی و 2 ریالی بیش تر از 1 ریالی است .

 

ü      

87- آیا می تواند پرسش های مربوط به جمع و تفریق های از 1الی 10را انجام دهد .

 

ü      

88- آیا می تواند با استفاده از تعدادی سکه جمع های مختلف را انجام دهد .

 

ü      

89- آیا بیش تر رنگ ها را می شناسد .

ü      

 

90- آیا می تواند داستانی در ارتباط با تصاویری که می بیند نقل کند .

ü      

ü      

91- آیا می تواند در بین مهره های داخل کیسه به تعداد مهره هایی که بیرون کیسه است جدا کند .

ü      

ü      

92- آیا تفوت سبکی و سنگینی را می داند .

ü      

 

 

در سومین مرحله اقدام به مصاحبه با معلم کلاس اول کردم و از او خواستم در مورد وضعیت مهسا اطلاعاتی در اختیار من قرار دهد . نکته ای که همکارم می گفت این بود که مهسا سال قبل را با اضطراب جویی خیلی شدید شروع کرده و تقریبا تا سه چها ماه از سال بسیار به سختی از مادرش جدا می شده .برای دستیابی به اطلاعات و توانمندی های آموزشی او از همکارم خواستم پرسشنامه زیر را پر کرده و در اختیار من قرار دهد .

 

1-آیا سمت راست و چپ را می شناسد .

 

ü      

2- مفهوم باز و بسته را تشخیص می دهد .

ü      

 

3- بالا و پایین را تشخیص می دهد .

ü      

 

4- داخل و خارج را تشخیص می دهد .

ü      

 

5- اشکال گرد و غیر گرد راازهم تشخیص می دهد .

ü      

 

6- آیا رنگ ها را می شناسد .

ü      

 

7- وجوه مشترک اشکال و اشیا و غیره را تشخیص می دهد .

ü      

 

8- آیامی تواند چیزهای مختلف راطبقه بندی کند .

ü      

 

9- آیا تفاوت ها را می فهمد .

ü      

 

10- درک تصویری دارد .

ü      

 

11- آیا تناظر یک به یک را می داند .

ü      

 

12- توانایی ردیف بندی را دارد .

ü      

 

13- آیا می تواند تعداد را همراه با دیدن تصاویر مربوط به آن بگوید .

ü      

 

14- آیا می تواند عددرا با شیئ تطبیق دهد .

 

ü      

15- آیا قادر است اعداد را به صورت نماد بنویسد .

ü      

 

16- مفهوم صفر را می داند .

ü      

 

17- مفهوم مساوی را می داند .

 

ü      

18- علامت بزرگتر ، کوچکتر ، بیشتر و کمتر را می شناسد .

 

ü      

19- مفهوم عدد را می داند .

ü      

 

20- مفهوم علامت + را می داند .

ü      

 

21- آیا می تواند دوعدد یک رقمی راکه حاصل جمعشان 5 است راباهم جمع کند .

 

ü      

22-آیا می تواند دوعدد یک رقمی راکه حاصل جمعشان 10است راباهم جمع کند .

 

ü      

23- آیا می تواند جمع اعداد یک رقمی را فقط به وسیله نماد اعداد 5 و کمتر از 5 با استفاده از شکل و بدون استفاده از شکل انجام دهد.

 

ü      

24- آیا مفهوم تفریق را می داند و می تواند اعداد کمتر از 9 را از 9 کم کند .

 

ü      

25- آیا نوشتن تفریق را می تواند با نماد انجام دهد.

ü      

 

26- مفهوم قبل و بعد را به خوبی درک می کند .

 

ü      

27- مجموعه را درک می کند .

ü      

 

28- مفهوم ده تایی ودسته های ده تایی را درک می کند .

ü      

 

29- مفهوم یکان و دهگان را می تواند به خوبی درک کند .

 

ü      

30- آیا می تواند اعداد را تا 99 بنویسد .

 

ü      

31- مفهوم نوشتن صفر را در سمت راست اعداد می داند .

 

ü      

32- حل مسائل ساده مربوط به جمع اعداد را می داند .

 

ü      

33- حل مسائل ساده مربوط به تفریق اعداد را می داند .

 

ü      

34- مفهوم هم اندازه ، بلند ترین یا کوتاه ترین را می داند .

ü      

 

35- مفاهیم سبک تر و سنگین تر را می داند .

ü      

 

36- اشکال دایره ، مربع و مثلث را هم تشخیص می دهد .

ü      

 

37- آیا رمز نویسی را می داند .

 

ü      

38- آیا می تواند مسأله ای مربوط به جمع و تفریق بسازد .

 

ü      

39- آیا می تواند مسأله ای بسازد و خودش آن را حل کند .

 

ü      

40- آیا عاری از مشکلات قرینه نویسی و وارونه نویسی است .

ü      

 

 

- مرحله چهارم :انجام آزمون فراستیک

- مرحله پنجم :انجام آزمون حافظه دیداری  

مرحله ششم: انجام آزمون حافظه شنیداری

مطالعه اولیه و پیشینه تحقیق

بر اساس پژو هش که شریفی 1391 انجام داده است میزان شیوع اختلال ریاضی در بین دانش آموزان پایه اول 9/6 درصد (دختران1/6،پسران7/7 )می باشد که میزان میزان شیوع اختلال در مفاهیم اساسی 7/5 درصد، عملیات 1/7 درصد و کاربرد 8 درصد می باشد . در دانش آموزان پایه سوم 5/7 درصد (6/8 درصد پسران و 5/7 درصد دختران )دارای اختلال ریاضی هستند .

اختلال ریاضی بیشترین درصد شیوع مربوط به کاربرد 8 درصد ،اختلال در عملیات 1/7 درصد، و کمترین میزان شیوع مربوط به مفاهیم اساسی که 7/5 درصد می باشد .(ماهنامه تبیان ، مقاله های آموزشی اختلال ریاضی ،7/1/92)

تأثیرات نواقص ویژه دیداری بر روی یادگیری ممکن است به مهارت های دیگر بسط یابد . اختلال ریاضی اختلال یادگیری است که روی محاسبه ریاضیات و حل مسأله تأثیر می گذارد و تحقیقات گوناگونی در حال انجام است که تعیین می کند انواع مختلف عملکرد غیر عادی مغز است که منجر به اختلال یادگیری می شود . تحقیق اختلال ریاضی که از تصویر برداری عصبی استفاده می کند به گستردگی تحقیق نارسا خوانی نیست . ولی به هر حال مطالعات عصب شناختی به وضوح انواع نا کار آمدی های مغز را به اثبات رسانده است . (هکت و همکاران ،2001)

ریاضیمانند هر مهارت دیگری در قسمت های مختلف مغز پردازش می شود و فقط یک نیمکره حیطه های مربوط به حساب نارسایی را پردازش نمی کنند بلکه هر دو نیمکره در آن دخیل هستند . (نیلسون ،2003)

مهارت های سازمان یافته ادراکی دیداری فضایی که برای نوشتن در ریاضیات به کار می رود به وسیله نیمکره ی راست انجام می گیرد و مدارکی دال بر درگیری نیمکره ی راست در یادگیری پیش نیازهای مربوط به ریاضی وجود دارد . (مارتین ،1999. ص2-151)

به گزارش سرویس پژوهشی خبر گزاری دانش جویان ایران (ایستا )منطقه اصفهان دیس کلکولیا اختلال یادگیری است که با مشکلات مکرر مربوط به مسائل ریاضی مرتبط است . طی این پژوهش محققان با بررسی 922 کودک بین 7 تا 9 ساله در یافتند 4/39 در صد از کودکان بسیار زود رس که پیش از هفته 32 به دنیا آمده اند مشکلات عمومی ریاضی داشته اند و این در حالی است که تنها 9/14 درصد از کودکان که به موقع متولد شده بودند در هفته 39 تا 41 چنین مشکلاتی داشته اند .

(خبر گزاری دانشجویان ایران ،یکشنبه 17/1 93)

تجزیه و تحلیل و تفسیر داده ها

مواردی که در پرسشنامه ها مطرح کردم طی مراحل رشد شکل می گیرد وهر مرحله ریشه در مراحل پیشین دارد به همین سبب ملاحظه می شود که مقدار قابل توجهی از محتوای کتاب ریاضی کلاس اول در موارد مربوط به سن 6 سالگی یعنی قبل از دبستان شکل گرفته است .  به همین جهت لازمه دستیابی به اهداف و مضامین پایه اول باید پیش نیاز های آن مورد توجه قرار گیرد . لذا لازم است برای پایه ریزی یک برنامه اصلاحی از همان ابتدا اقدام به برنامه ریزی و اصلاح مشکلات و موانع نمود . به همین جهت به ترتیب شروع به بررسی پرسشنامه هایی که توسط والدین مهسا و معلم کلاس اول او پر شده بود کردم و به این نتیجه رسیدم که مهسا در زمینه های زیر مشکل دارد وباید برای بهبود آن اقدام کنم .

- مشکل استخوان بندی مهسا که دست و پای مهسا در استخوان ها دارای انحنا است . این مسأله منجر به پاره ای از مشکلات در نوشتن و انجام پاره ای از حرکات شده است البته والدین او برای رفع این مشکل اقدام کرده اند ولی پزشکان گفته اند پس از تکمیل رشد طولی استخوان ها می شود او را عمل کرد لذا برای حل این مشکل در حال حاضر اقدام خاصی نمی توان انجام داد.

- قادر به کنترل مداد در دستش نمی باشد .

- قادر به رسم اشکال ساده نمی باشد .

- قادر به رسم یک خط عمودی نمی باشد .

- قادر به رسم یک خط افقی نمی باشد .

- قادر به رسم یک خط مار پیچ نمی باشد .

- قادر به رسم دایره نمی باشد .

- نمی تواند با مهارت صحبت کند .

- حافظه دیداری کوتاه مدت او ضعیف است .

- بین اعداد 1 با اعداد بیش تر از یک تمایز قائل نمی شود .

- قادر به ساختن یک داستان کوتاه نیست .

- نمی تواند با هر دو پا بالا و پایین بپرد .

- نمی تواند چند بلوک پلاستیکی را روی هم قرار دهد و با آن ها یک پل بسازد .

- نمی تواند مهره های سوراخ دار را به نخ بکشد .

- نمی تواند کاغذ را با قیچی برش بزند .

 نمی تواند دو سه قدم لی لی کند .

- نمی تواند طناب بازی کند .

- نمی تواند از ابزار های نجاری مثل میخ وچکش استفاده کند .

- قادر به خرید به تنهایی نیست .

- قادر به پریدن به صورت جفت پا در حال دویدن نیست .

 نمی تواند تعادل خود را به خوبی حفظ کند .

- جهات مختلف را نمی شناسد .

- نمی تواند اشکال مختلف را کپی کند .

- نمی تواند اشیاء مرتبط را در یک طبقه قرار دهد .

- نمی تواند گروههای سه تایی ، چهار تایی ، پنج تایی را از زیاد به کم ردیف کند .

- متضاد کلمات را نمی داند .

- نقص تصاویر را تشخیص نمی دهد .

- متن و زمینه را از هم تشخیص نمی دهد .

- نمی تواند شکل خاصی را در جهت ها و اندازه های مختلف در میان اشکال دیگر تشخیص دهد .

- نمی تواند شکل خاصی را فضا یا حالت وارونه تشخیص دهد .

- نمی تواند زاویه وانحنا را تشخیص دهد .

- نمی تواند جمع و تفریق های 1 الی 10 را انجام دهد .

- نمی تواند داستانی در باره تصاویری که می بیند نقل کند .

- نمی تواند شکل خاصی را با مساحت های مختلف کنار هم قرار دهد .

پس از بررسی پرسشنامه مربوط به پایه اول به این نتیجه رسیدم که مهسا از بین مطالب پایه اول در موارد زیر دچار مشکل می باشد .

- سمت راست و چپ را نمی شناسد .

- قادر به تطبیق عدد با شیء نیست .

- مفهوم مساوی را نمی داند .

- علامت کمتر و بیشتر و مساوی را نمی شناسد .

- قادر به انجام عمل جمع یک رقمی نیست .

- مفهوم یکان و دهگان را به خوبی درک نمی کند .

- نمی تواند اعداد را تا 99 بنویسد .

- حل مسائل مربوط به جمع و تفریق را نمی داند .

پس از بررسی پاسشنامه مربوط به پایه دوم متوجه شدم که مهسا در مهارت های زیر دارای ضعف است و باید تقویت شود .

-نمی تواند اعداد دو رقمی را با اعدادیک رقمی جمع کند .

- قادر به انجام عملیات مربوط به انتقال اعداد نیست .

- قادر به جمع کردن اعداد سه رقمی نمی باشد . اشکال مختلف هندسی را نمی شناشد .

- مفهوم قطر را نمی داند .

- مفهوم شعاع دایره را نمی داند .

- ماههای سال را به ترتیب نمی شناسد .

 - قادر به خواندن ساعت نمی باشد .

 - قادر به انجام عملیات با کمک محور نمی باشد .

- یکان ، دهگان و صدگان را نمی شناسد .

- قادر به نوشتن اعدا سه رقمی نمی باشد .

- واحد های اندازه گیری ، متر و سانتی متر را نمی شناسد .

- قادر به انجام تفریق اعداد سه رقمی نمی باشد .

- مفهوم ضرب را نمی شناسد .

انتخاب راه حل جدید موقتی

بر اساس اطلاعاتی که از بررسی پرسشنامه ها و مصاحبه ها به دست آوردم مواردی را که لازم بود برای بهبود آن ها برنامه ریزی می کردم استخراج کردم و طبق فهرستی که تهیه کردم برنامه های اصلاحی خود را آغاز نمودم که به این شرح می با شد .

- تمرین برای کنترل مداد

یک مدادیا ماژیک به او می دهیم تا آزادانه خط خطی کند سپی یک چوب در اختیار او می گذاریم تا روی ماسه ها خط بکشد این کار را با گچ و زغال هم انجام دهد . کم کم ازاو می خواهیم خطوط را مرتب کند . شکل هایی را که می خواهیم رسم کند ابتدا روی ماسه یا کف حیاط و روی تابو و بعد کم کم آن ها را در دفتر و کاغذ رسم کند .

- تمرین برای رسم خطو ط عمودی ، افقی ،مارپیچ

اشکال مختلفی مثل                                        

می کشیم و از او می خواهیم آن ها را تقلید کند .

تمرین جهت مهارت در جمله سازی و تکلم

نوار های قصه در اختیار مهسا قرار می دادم تا آن ها را گوش کند سپس قصه ای را که گوش کرده تعریف کند . در مرحله بعد قصه ای برای او خوانده می شد و او باید پس از گوش کردن آن را تعریف می کرد .

- تمرین هایی برای حافظه دیداری و شنیداری

الف ) در مرحله اول اشیایی را تهیه و به او نشان می دهیم سپس پشت سر مخفی می کنیم و از او می خواهیم نام شیئ مخفی شده را بگوید سپس این تمرین را با کارت انجام می دهیم و به ترتیب تعداد کارت ها را زیاد می کنیم . ( تبریزی، نرگس. همه می تونن زرنگ باشن )

ب ) در مرحله بعد یک کلمه بیان می کنیم و پس از 30 ثانیه از او می خواهیم آن کلمه را بازگو کند و به ترتیب دو ف سه ، چهار کلمه بیان می کنیم و از او می خواهیم ان ها را تکرار کند .

- مهارت هایی چون لی لی کردن

حفظ تعادل وپریدن در حال دویدن مهارت هایی بود که باید در او تقویت می شد .این مهارت ها را ابتدا خودم انجام می دادم سپس از او می خواستم مثل من انجام دهد . حلقه هایی را روی زمین قرار می دادم و از او می خواستم از وسط این حلقه ها بپرد .

6- او را تشویق می کردم که با لگو و چوب کبریت شکل هایی درست کند و سعی کند هر بار تعداد جعبه هایی را که روی هم قرار می دهد بیش تر شود . (ورنر ، تقویت مهارت های ادراکی )

7- تمرین برای نخ کردن مهره

یک مهره پلاستیکی سوراخ دار و یک سیم نایلونی را به کودک می دهیم واز او می خواهیم سیم را از داخل سوراخ عبور دهد سپس ابتدا از دو مهره استفاده می کنیم و بع از چند مهره . بعد از کسب مهارت می تواند به جای سیم نایلونی از نخ ضخیم استفاده کند .بعد از این مرحله از او می خواهیم که نخ را از بین سوراخ هایی که در مقوا ایجاد کرده ایم عبور دهد و بعد رد کردن نخ از سوراخ های کفش را تمرین کند . در مرحله بعد به این ترتیب عمل می کنیم که یک تخته تهیه کرده روی آن تعدادی میخ می کوبیم بعد با انداختن یک کش دور میخ ها شکل های مختلفی درست می کنیم  و از او می خواهیم مثل شکل ما درست کند .

8- تمرین برای حفظ تعادل

یک تخته به عرض 30 سانت و طول یک متر انتخاب کردم و زیر دو قسمت انتهایی تخته یک آجرگذاشتم و از کودک خواستم از روی تخته عبور کند بعد از کسب مهارت آجرهای زیر تخته را بلند تر کردم. در مرحله بعد از تخته موازنه چهار گوش استفاده کردم .برای تقویت این مهارت بازیهایی مثل اسکیت و تخته پرش را پیشنهاد کردم . پس از مهارت در استفاده از تخته موازنه چهار گوش از تخته غلطان استفاده کردم .

9- تمرین برای شناسایی جهات مختلف

ابتدا با کودک کنار هم حرکت می کردیم و با گفتن عبارات دست راست بالا ، دست چپ بالا ، پای راست بالا ، پای چپ بالاحالا به سمت جلو ، عقب و...با هم عمل می کردیم بعد از فرا گرفتن این مرحله فقط با ادای کلمات چپ و راست از او می خواستم تمرین کند .

از تمرین هایی مانند خرگوش سمت چپ را رنگ کن ، درخت بالا را رنگ کن و...استفاده کردم

10- تمرین هایی جهت رسم اشکال هندسی

ابتدا تصاویر کم ر نگ در اختیار او قرار دادم و از او خواستم آن ها را پررنگ کند . سپس تصاویر را به صورت نقطه چین در اختیار او گذاشتم و از او خواستم آن ها را پررنگ کند . مرحله بعد استفاده از شابلون و در مرحله آخر از او خواستم آن ها را بکشد . همچنین از او می خواستم این تصاویر را با انگشت روی ظرف شن و با گچ یا زغال روی زمین بکشد .

11- تمرین هایی جهت تشخیص نقص تصاویر و تصویر از زمینه

ابتدا تصویری را که نقص داشت به او نشان میدهم واز او می خواستم که نقص ان را تشخیص دهد سپس تصاویری را در اختیار او قرار می دادم واز او می خواستم طبق دستورالعمل دور مربع ها یا دایره ها خط بکشد. درمرحله بعد تصویری در اختیار او قرار می دادم و از او او می خواستم اشکال مورد نظر را در آن پیدا کند نمونه تمرینات انجام شده در پیوست ها ارائه خواهد شد .

12- تمرین جهت آشنایی با سکه

تعدادی سکه در اختیار او قرار می دادم سپس با او به خرید و فروش می پرداختم . جنس هایی قرار می دادم تا آن ها را بخرد و بقیه پولش را پس می دادم .

13- تمرین برای جمع و تفریق اعداد تا 10

برای آموزش جمع اعداد ابتدا ازاشیااستفاده کردم در مرحله بعد از انگشتان . برای آموزش تفریق نیز به همین صورت عمل کردم .

                                                   =1+4                     =1+3                    =1+2=1+1

                                                   =2-2                    =3-3                    =4-4                       =5-5

14- تمرین جهت اموزش مفهوم

تدا با شکل و ساختن نماد های کمتر ،بیش تر ، مساوی با مهسا کار کردم .به این ترتیب که نماد ها را درست کردم و خواستم بین شکلهای کمتر و بیش تربگذارد و پس از موفقیت در این مرحله آن ها را به صورت نمادی با عدد انجام دادم .

15- تمرین جهت آموزش جدول ضرب

پازل های دایره ای با خطوط متفاوت تهیه کردم ضرب دو عدد را در یک قسمت و جواب آن را در قسمت دیگر نوشتم .آن گاه پازل ها جلوی او گذاشته پازل مربوط به ضربی را که می خواستم آموزش دهم در اختیار او قرار می دادم تا جواب آن را پیدا کند .                      8   42

 

16- تمرین جهت آموزش یکان ، دهگان ، صدگان

از مهسا می خواستم چند بسته ده تایی با چوب کبریت ، مهره ویا نی نوشابه درست کند و آن ها را بسته کنا بگذارد و بعد 2 بسته ده تایی ، 3 بسته ده تایی و 9 بسته ده تایی درست کند . سپس 36 نی به او می دادم تا با آن ها بسته های ده تایی درست کند . بسته های ده تایی را سمت چپ و یکی ها را سمت راست بچیند و زیر آن ها بنویسد .سپس آن ها را در جدول بگذارد . در مرحله بعد بسته هایی را که درست کرده با هم جمع کند و به این ترتیب جمع با انتقال را تمرین می کردم .

آموزش ساعت

آموزش ساعت را به صورت بازی در حیاط با کشیدن ساعت وپریدن به جای عقربه تکرار و تمرین می کردم .

اجرای طرح و نظارت بر آن

پس از بررسی هایی که انجام دادم مشاهده کردم که مشکل مهسا مشکلات اساسی و پایه ای است که باید برطرف شود .چنانچه این مشکلات که پیش نیاز یادگیری ریاضی هستند برطرف نشود مفاهیم زنجیرهای ریاضی را یاد نخواهد گرفت و در پایه های بالا تر به مراتب مشکلات او بیش تر خواهد شد . در ابتدا با پر کردن پرسشنامه ای مشکلات او را شناختم سپس تمریناتی برای حل این مشکلات در نظر گرفتم طی برنامه ای سعی کردم این تمرینات را در برنامه هفتگی مهسا قرار دهم .بعضی از این تمرینات را در کلاس انجام می دادم ولی بعضی از آن ها باید در منزل انجام می شد .

 

 

 

برنامه اصلاحی که برای مهسادرنظر گرفتم به شرح زیر می باشد .

                                                                        منزل   مدرسه

1-تمرین برای کنترل مداد

هر روز در منزل

 

2- تمرین رسم خطوط عمودی ، افقی ، مارپیچ

هر روز در منزل

هفته ای یکبار ساعت هنر

3- تمرین جهت مهارت در جمله سازی و تکلم

هر روز در منزل

هفته ای یکبارساعت زبان اموزی

4- تمرین جهت تقویت حافظه دیداری و شنیداری

هر روز در منزل

هفته ای یکبار ساعت زبان اموزی

5- تمرین جهت تقویت مهارت های حرکتی

هر روز در منزل

هفته ای 1بارساعت ورزش

6- تمرین جهت تقویت مهارت های ظریف انگشتان

هفته ای دوباردرمنزل

ماهی دوبار ساعت هنر

7- تمرین جهت حفظ تعادل

هفته ای دوباردرمنزل

هفته ای یکبار ساعت هنر

8- تمرین جهت شناسایی جهات مختلف

هفته ای دوباردرمنزل

 

9- تمرین جهت رسم اشکال هندسی

هفته ای دوباردرمنزل

 

10-تمرین جهت تشخیص نقص تصاویر و تصویراز زمینه

هفته ای دوباردرمنزل

هفته ای یکبار ساعت هنر

11- تمرین جهت آشنایی با سکه

هر روز در منزل

تمرینات جاری مدرسه

12- تمرین جهت آشنایی با جمع و تفریق

هر روز در منزل

هفته ای یکبار ساعت هنر

13- تمرین جهت آشنایی با نماد های ریاضی

هر روز در منزل

 

14- تمرین جهت آموزش ضرب

هر روز در منزل

هفته ای سه بار در مدرسه

15- آموزش مفهوم ارزش مکانی

هر روز در منزل

هفته ای سه بار در مدرسه

16- آموزش ساعت

هر روز در منزل

هفته ای دوبار ساعت هنر

 

تمرینات به طور مستمر در طی سه ماه با مهسا کار می شد پس از سه ماه مجدداآزمون های اولیه را به عمل آوردم تا نتیجه تغییرات را در وی مشاهده کنم .

 

گرد آوری اطلاعات (شواهد دو)

هر ماه پرسشنامه های اولیه را مجدداُ پرمی کردم و تغییراتی را ایجاد شده بود را ثبت می کردم . هر ماه تغییرات به شرح زیر بود .

تغییرات در ماه اول:

- می تواند مدادرا به خوبی در دستش کنترل کند.

- می تواند رسم یک خط عمودی را تقلید کند.

- می تواند یک خط عمودی رسم کند.

- می تواند یک خط افقی رسم کند.

- می تواند یک خط مارپیچ رسم کند.

- می تواند چند بلوک پلاستیکی را روی هم قرار دهد .

- می تواند مهره های سوراخ دار را به نخ بکشد.

- می تواند کاغذ را با قیچی برش بزند .

- می تواند از ابزار های ساده نجاری استفاده کند.

- می تواند اشیاء مرتبط به هم را در یک طبقه قرار دهد .

- می تواند گروههای سه تایی ، چهار تایی و پنج تایی را به ترتیب از زیاد به کم ردیف کند .

- رمز نویسی را می داند .

پس از این که متوجه شدم که مهسا در مسائل فوق مهارت پیدا کرده تمرینات مربوط به آنها راحذف کردم و تمرینات جایگزینی برای تقویت سایر مهارت ها در نظر گرفتم . پس از یک ماه مجدداُ پرسشنامه های اولیه را پر کردم . در ماه دوم مهسا در موارد زیر مهارت پیدا کرده بود .

- می تواند اشکال بسیار ساده را رسم کند .

- می تواند بین مفهوم عدد 1 با اعداد بیش تر از 1 تمایز قائل شود .

- می تواند با هر دو پا بالا و پایین بپرد .

- می تواند با بلوک های پلاستیکی یک پل بسازد .

- می تواند دو سه قدم لی لی کند .

 - می تواند جفت پا یا در حال دویدن بپرد .

- جهات مختلف را می شناسد .

- می تواند اشکال مختلف را کپی کند .

- می تواند در امتدادیک خط راست کاغذ را قیچی کند .

- با پول و سکه آشنایی دارد و می داند 5 ریالی بیش تر از 2 ریالی است .

- می تواند شکل خاصی را با مساحت های مختلف به ترتیب کنار هم قرار دهد .

- می تواند عددرا با شیئء تطبیق دهد .

- می تواند نقص تصاویر را تشخیص دهد .

- می تواند اعداد 1 تا99 را بنویسد .

این کار را در مرحله بعد هم انجام دادم به این ترتیب که مواردی که در آن ها مهارت پیدا کرده بود را از تمرینات حذف و تمرینات دیگر را جایگزین کردم و پس از سه ماه دوباره پرسشنامه را تنظیم کردم . مواردی که مهسا در آن ها پس از ماه سوم پیشرفت کرده بود شامل موارد زیر بود .

-می تواند اشکال هندسی را رسم کند .

- می تواند با مهارت صحبت کند .

- می تواند از مغازه به تنهایی خرید مند .

- می تواند زاویه وانحنا را تشخیص دهد .

- می تواند با استفاده از سکه جمع های مختلف را انجام دهد .

- سمت راست و چپ را می شناسد .

- مفهوم مساوی را می داند .

- می تواند دو عدد یک رقمی را که حاصل جمعشان 5 است را با هم جمع کند .

- مفهوم قبل و بعد را به خوبی درک می کند .

مثل روشهای فبل دوباره تمریناتی را که در آن ها مهارت پیدا کرده بود را حذف و تمرینات جدید را جایگزین کردم و پس از ماه چهارم پرسشنامه ها را بررسی کردم . در ماه چهارم مهسا در موارد زیر مهارت پیدا کرده بود .

-حافظه دیداری و شنیداری او به حدی رسیده که می تواند اطلاعات خود را 30 ثانیه نگه دارد .

- می تواند یک داستان بسیار کوتاه بسازد .

- می تواند از بین مهره های داخل کیسه به تعدادمهره هایی که بیرون کیسه است را جدا کند .

- علامت کمتر ،بیش تر و مساوی را می شناسد .

- می تواند دو عدد یک رقمی را که حاصل جمعشان 10 است را با هم جمع کند .

- مفهوم تفریق را می داند و می تواند اعدادکمتر از 9 را از 9 کم کند .

- مفهوم نوشتن صفر را در سمت راست اعداد می داند.

مواردی را که مهسا در ماه پنجم در آن ها مهارت پیدا کرده بود شامل موارد زیر می باشد .

- می تواند تعدل خود را به خوبی حفظ کند .

- می تواند متن و زمینه را به خوبی از هم تشخیص دهد .

- می تواند پرسش های مربوط به جمع و تفریق از 1 الی 10 را انجام دهد .

- مفهوم یکان و دهگان را به خوبی درک می کند .

- مسائل مربوط به جمع و تفریق را حل می کند و برای آن ها مسأله می سازد .

البته مهسا تا این مرحله در مورد مسائل پیش نیاز پایه دوم مهارت پیدا کرد ولی لازم بود برنامه ترمیمی مربوط به او ادامه یابد تا در مورد تثبیت مسائلی که در پایه دوم می آموخت دچار مشکل نشود.به همین جهت یک برنامه حمایتی تنظیم و در اختیار خانواده او قرار دادم تا آن را در طول سال تحصیلی و تابستان ادامه دهند تا در سال آینده برای یادگیری دروس خود مشکل پیدا نکند .

تا 5 ماه که مهارت های لازم و پیش نیاز های مورد نیاز را به دست آورد کار سرعت بیشتری به خود گرفت . از این پس می توانستم تمرین های مربوط به پایه سوم را شروع کنم . تمرین های پایه سوم سریعتر و راحت تر پیش می رفت چون بسیاری از مهارت ها از جمله جمع و تفریق های اساسی نوع اول و شناسایی ارزش مکانی اعداد و همچنین نمادها را آموخته بود . و برای تکمیل تمرینات پایه سوم لازم بود بیش تر روی مسأله ضرب تمرکز می کردم و از ماه ششم تمرینات مربوط به پایه دوم را شروع کردم

ارزشیابی تأثیر اقدام جدید و تعیین اعتبار آن

پس از پایان شش ماه مجدداَ پرسشنامه هایی را که در ابتدا پر کرده بودم پر کردم و از بررسی مفاد آن نتایجی که حاصل شد این بود که مهسا در اغلب موارد تغییرات چشمگیری پیدا کرده بود . اما اکنون تقریباَ تمام محتواهای فراموش شده پایه اول ودوم و نیز مهارت هایی را که لازم بود از قبل می آموخت را یاد گرفته بود . طبق پرسشنامه مواردی را که مهسا قادر به انجام آن ها نبود شامل موارد زیر بود که موارد پرسش نامه با زمانی که برای ایجاد تغییرات صرف شده بود ارائه می گردد.

1- آیا می تواند مدادرا به خوبی در دستش کنترل کند ؟

1 ماه پس از تمرین

2- آیا می تواند اشکال ساده را رسم کند ؟

2 ماه پس از تمرین

3- آیا می تواند رسم یک خط عمودی را تقلید کند ؟

1 ماه پس از تمرین

4- آیا می تواند یک خط عمودی رسم کند ؟

1 ماه پس از تمرین

5- آیا می تواند یک خط افقی رسم کند ؟

1 ماه پس از تمرین

6- آیا می تواند یک خط مارپیچ رسم کند ؟ 

1 ماه پس از تمرین

7-آیا می تواند یک دایره ، مربع ، مثلث رسم کند ؟

3 ماه پس از تمرین

8- می تواند با مهارت صحبت کند ؟

3 ماه پس از تمرین

9- آیا حافظه کوتاه مدت دیداری اودرحدی است که دیده ها را تا 30 ثانیه نگه دارد ؟

4 ماه پس از تمرین

10-آیاحافظه کوتاه مدت شنیداری اودرحدی است که شنیده ها راتا 30ثانیه نگه دارد ؟

4 ماه پس از تمرین

11- آیا می تواند بین مفهوم عدد یک با اعداد بیش از یک تمایز قائل شود ؟

2 ماه پس از تمرین

12- آیا می تواند یک داستان بسیار کوتاه بسازد ؟

4 ماه پس از تمرین

13- آیا می تواند چند بلوک پلاستیکی را روی هم قرار دهد ؟

1ماه پس از تمرین

14- آیا می تواند با بلوک های پلاستیکی یک پل بسازد ؟

2 ماه پس از تمرین

15- آیا می تواند مهره های سوراخ دار را به نخ بکشد ؟

1 ماه پس از تمرین

16- آیا می تواند کاغذ را با قیچی برش بزند ؟

1 ماه پس از تمرین

17- آیا می تواند دو سه قدم لی لی کند ؟

2 ماه پس از تمرین

18- آیا می تواند طناب بازی کند ؟

5 ماه پس از تمرین

19- آیا می تواند از ابزار های ساده نجاری مثل میخ و چکش استفاده کند ؟

1 ماه پس از تمرین

20- آیامی تواند با همراهی شما و تنها از مغازه خرید کند ؟

3 ماه پس از تمرین

21- آیا می تواند جفت پا یا در حال دویدن بپرد ؟

2 ماه پس از تمرین

22- آیا می تواند تعادل خود را به خوبی حفظ کند ؟

4 ماه پس از تمرین

23- آیا جهات مختلف را می شناسد ؟

2 ماه پس از تمرین

24- آیا می تواند به فرمان شما به چپ یا راست قدم بردارد ؟

5 ماه پس از تمرین

25- آیا می تواند در امتداد یک خط راست کاغذی را قیچی نماید ؟

2 ماه پس از تمرین

26- آیا می تواند اشکال مختلفی را کپی نماید ؟

2 ماه پس از تمرین

27- آیا می تواند اشیای مرتبط به هم را در یک طبقه قرار دهد ؟

1 ماه پس از تمرین

28 - آیا می تواند گروههای سه تایی ، چهارتایی ، پنج تایی را به ترتیب اززیاد به کم ردیف کند ؟

1 ماه پس از تمرین

29- آیا می تواند متضاد کلمات را بگوید ؟

4 ماه پس از تمرین

30- آیا می تواند نقص تصاویر را تشخیص دهد ؟

2 ماه پس از تمرین

31- آیا می تواند متن و زمینه را از هم تشخیص دهد ؟

4 ماه پس از تمرین

32- آیا می تواند شکل خاصی را در اندازه ها و جهت های مختلف در میان اشکال دیگر تشخیص دهد ؟

5 ماه پس از تمرین

33- آیا می تواندوضعیت اشکال در فضا یا حالت وارونه تشخیص دهد ؟

5 ماه پس از تمرین

34 - آیا می تواند زاویه و انحنا را تشخیص دهد ؟

3 ماه پس از تمرین

35- آیا با پول و سکه آشنایی دارد ؟

2 ماه پس از تمرین

36- آیا می تواند پرسش های مربوط به جمع و تفریق های از 1الی 10را انجام دهد

4 ماه پس از تمرین

37- آیا می تواند با استفاده از تعدادی سکه جمع های مختلف را انجام دهد ؟

3 ماه پس از تمرین

38 - آیا می تواند داستانی در ارتباط با تصاویری که می بیند نقل کند ؟

5 ماه پس از تمرین

39 - آیا می تواند در بین مهره های داخل کیسه به تعداد مهره هایی که بیرون کیسه است جدا کند ؟

4 ماه پس از تمرین

40 - آیا می تواند شکل خاصی را با مساحت های مختلف کنار هم قرار دهد ؟

2 ماه پس از تمرین

41 - آیا سمت راست و چپ را می شناسد ؟

3 ماه پس از تمرین

42- آیا می تواند عدد را با شیء تطبیق دهد ؟

2 ماه پس از تمرین

43- مفهوم مساوی را می داند ؟

3 ماه پس از تمرین

44- علامت کمتر و بیشتر و مساوی را می شناسد ؟

4 ماه پس از تمرین

45- آیا می تواند دوعدد یک رقمی را که حاصل جمعشان  5 است را با هم جمع کند

3 ماه پس از تمرین

46- آیا می تواند دوعدد یک رقمی را که حاصل جمعشان  10 است را با هم جمع کند ؟

4 ماه پس از تمرین

47- آیا می تواند جمع اعداد یک رقمی  را فقط به وسیله نماد انجام دهد ؟

5 ماه پس از تمرین

48- آیا مفهوم تفریق را می داند و می تواند اعداد کمتر از 9 را از 9 کم کند ؟

4 ماه پس از تمرین

49- آیا نوشتن تفریق را می تواند با نماد انجام دهد ؟

4 ماه پس از تمرین

50- مفهوم قبل و بعد را به خوبی درک می کند ؟

3 ماه پس از تمرین

51- مجموعه را درک می کند ؟

4 ماه پس از تمرین

52- مفهوم ده تایی ودسته های ده تایی را درک می کند ؟

2 ماه پس از تمرین

53- مفهوم یکان و دهگان را می تواند به خوبی درک کند ؟

4 ماه پس از تمرین

54- آیا می تواند اعداد را تا 99 بنویسد ؟

2 ماه پس از تمرین

55- مفهوم نوشتن صفر را در سمت راست اعداد می داند ؟

4 ماه پس از تمرین

56- حل مسائل ساده مربوط به جمع اعداد را می داند ؟

4 ماه پس از تمرین

57- حل مسائل ساده مربوط به تفریق اعداد را می داند ؟

4ماه پس از تمرین

58- آیا رمز نویسی را می داند ؟

1 ماه پس از تمرین

59- آیا می تواند مسأله ای مربوط به جمع و تفریق بسازد ؟

5 ماه پس از تمرین

60- آیا می تواند تفریق دو رقمی را با استفاده از محورانجام دهد ؟

3 ماه پس از تمرین

61- آیا می تواند ساعت را بخواند ؟

4 ماه پس از تمرین

62- یکان و دهگان و صدگان را می شناسد ؟

4 ماه پس از تمرین

63- آیا می تواند اعدادسه رقمی را بنویسد ؟

3 ماه پس از تمرین

64- مفهوم واحد اندازه گیری را می داند ؟

5 ماه پس از تمرین

65- می تواند اعداد دو رقمی را با اعداد یک رقمی جمع کند ؟

5 ماه پس از تمرین

66- می تواند تفریق با انتقال انجام دهد ؟

6 ماه پس از تمرین

 

 

ارزیابی نهایی

شمار دانش آموزانی که دچار اختلال در ریاضی هستند بین 4 تا 12 درصد گزارش شده است.چنانچه هر نوع مشکل ادراکی منجر به افت تحصیلی و کاهش میزان پیشرفت تحصیلی را ناتوانی یادگیری به حساب آوریم تعداد دانش آموزان درگیر این مشکل درصد بالایی را به خود اختصاص خواهند داد . اینگونه مشکلات تنها به افت تحصیلی و اتلاف بودجه پایان نمی پذیرد . بلکه به سرزنش و تحقیر دانش آموزان ،تشکیل خود پنداره ضعیف و کاهش عزت نفس آنان انجامیده و سلامت روانشان را به مخاطره می اندازد و چه بسا آنان را به مکانیزم های دفاعی ناموفق می کشاند . این مشکلات از دانش آموزان و مدرسه به خانه و خانواده راه می گشاید و اضطراب و ناخشنودی را در همه فضای زندگی می پراکند و حاصل این همه ، آسیب سختی است کهبه بهداشت روانی جامعه وارد می شود . .بسیاری از مشکلات یادگیری قبل از ورود به دبستان قابل پیشگیری اند و می توان با صرف زمانی اندک علل مشکل را شناسایی و درمان کرد . در حالی که اغلب ما به جای بررسی علمی و برنامه ریزی جهت رفع این مشکلات به اقداماتی از قبیل :

پند و اندرز به دانش آموزان برای فعالیت درسی بیش تر

متوجه کردن دانش آموز به اهمیت درس ریاضی

سرزنش و مؤاخذه دانش آموز

مقایسه دانش آموز با دیگران به منظور تحریک او

محروم کردن از چیزهای مورد علاقه اش

دادن وعده جایزه و غیره (کرک ، ساموئل .اختلالات یادگیری تحولی)

به کار گیری اکثر موارد فوق نه تنها به پیشرفت تحصیلی دانش آموز کمک نمی کند بلکه در بسیاری از مواقع هم به لحاظ درسی و هم به لحاظ روانی مشکلات بیشتری برای او ایجاد می کند . لذا بهترین روش جهت کمک به دانش آموز تدوین یک برنامه توانبخشی و تدارک تمرین هایی که به رفع مشکل او کمک می کند نظارت بر اجرای برنامه مورد نظر می باشد . به همین جهت اولین قدم برای درمان این است که از طبیعی بودن کودک مطمئن شویم یعنی اطمینان از اینکه کودک فاقد عقب ماندگی ذهنی و ضایعه مغزی بوده و به لحاظ روانی عادی است البته دریافت این مسأله نو و شایسته به انجام تست های هوش و مراجعه های تخصصی به روانشناس و روانپزشک ندارد مثلاَ دانش آموزی که در کلاس چهارم ابتدایی درس میخواند و با معدل های نسبتا خوبی کلاس های قبلی را گذرانده به طور حتم دارای هوش طبیعی است و نیازی به آزمون هوش ندارد و یا دانش آموزی که در پایه اول از تست غربالگری گذشته قطعا مشکل هوش نخواهد داشت شاید مشکل اصلی این دانش آموزان را باید در مراحل اولیه رشد آنان بررسی کرد. همه ما از زمان تولد گستره انبوهی از تجا رب را داریم این تجارب موجب میشوند که تمام اعمال بدنی و ذهنی که برای رشد ما لازم است خود به خود انجام می گیرند ما اعمال بسیار زیادی مثل نگاه کردن حرکت های چشم پریدن سینه خیز رفتن چنگ زدن گرفتن پرتاب کردن مقایسه کردن و امثال آن را خود به خود انجام می دهیم اما تعدادی از ما ممکن است برخی از تجارب مهم را که در یادگیری ما تاثیر به سزایی دارد کسب نکرده باشیم مثلا کودکانی هستند که بدون اینکه در کودکی سینه خیز رفتن را برای مدتی تجربه کنند روی باسن راه می روند این کودکان در واقع یک تجربه لازم و مهم را کسب نکرده اند البته ممکن است بعدها تجربه های دیگری را کسب کنند که مشابه  به سینه خیزرفتن باشد مثلا شنا کردن و به این ترتیب چنین نقیصه ای را جبران نماییند اما همیشه و لزوما این امر پیش نمی آید و فعالیتی که بتواند جایگزین سینه خیز رفتن شود صورت نمیگیرد در چنین مواردی به دلیل نبود یک تجربه ی لازم فرد دچار مشکلاتی در یادگیری خواهد شد به همین دلیل در صورتی که بتوانیم پیش نیاز های لازم را در کودک تشخیص دهیم و موقعیت تجربه کردن آن را برای کودک فراهم کنیم قادر خواهیم بود بسیاری از مشکلات او را در زمینه ریاضی حل کنیم. (تبریزی مصطفی. درمان اختلالات ریاضی)

 

 

پیشنهادات

-سطح پیشرفت تحصیلی در حساب را تعیین کنید .

-با استفاده از آزمون های پیشرفت تحصیلی و معلم ساخته می توان میزان پیشرفت دانش آموز را تخمین زد

- خطا های کودک را در محاسبات ریاضی و استدلال معین کنید . خطا ها را می توان از طریق فنون غیر رسمی از قبیل تجزیه وتحلیل خطاها در تکالیف ریاشی و کار روی تخته سیاه سؤالات شفاهی ، مشاهده معلم ، استفاده از فهرست بررسی رفتاری و آزمون های معلم ساخته معین کرد .

- کودکان باید یک خزانه لغت عددی برای خود ایجاد کرده و تکامل بخشند تا بتوانند مفاهیم اندازه زمان ، عدد و نگه داری ذهنی را بفهمند و مورد استفاده قرار دهند . کودکانی که مشکلاتی در حافظه شنوایی و بینایی خود دارند برای به خاطر آوردن آنچه دیده اند یا شنیده اند مشکل دارند .

- اجازه دهید ازانگشت ها وکاغذ یادداشت استفاده کند .

- از یاری و کمک همسالان استفاده کنید .

- استفاده از کاغذ شطرنجی را توصیه کنید .

- استفاده از مداد رنگی را برای نشان دادن تمایز بین مسائل مختلف پیشنهاد دهید .

-با ابزارهای دستی کار کنید .

- تصاویر واژه هایی را که در مورد آن ها مشکلی دارد بکشید .

- از ابزارهای تقویت حافظه برای آموزش واقعیت های ریاضی استفاده کنید .

 

منابع و مآخذ

تبریزی ،مصطفی .(1384).در مان اختلالات ریاضی . تهران . انتشارات فراروان

تبریزی ، نرگس.(1391). همه می تونن زرنگ باشن . تهران . انتشارات فراروان

کرک ، ساموئل. (1377). اختلالات یادگیری تحولی و تحصیلی . ترجمه سیمین رونقی . تهران

نادری ، عزت الله . (1379). اختلالات یادگیری . تهران . انتشارات امیر کبیر

ورنر، (1389). رشد تقویت مهارت های ادراکی- حرکتی در کودکان . ترجمه سازمند،علی حسین . تهران : نشر دانژه

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

پیوس

مقدمه

از سال 1950به بعد توجه مربیان ، روان شناسان و پزشکان به گروه خاصی از کودکان و آموزش آنان معطوف گشت که از نظر جسمی و مغزی دارای هیچ گونه عارضه مشخصی نیستند ولی دچارنارسایی های ویژه یادگیری و گاهی اوقات نا بهنجاری های رفتاری می باشند . همچنین درمان آنان با روش های متداول امکان پذیر نیست . نارساییهای این کودکان با واژه هایی مختلف در کتاب های روان شناسی و علوم تربیتی نام گذاری شده اند . متداول ترین این واژه ها عبارتند از ضایعات مغزی ، ضایعات خفیف مغزی و آسیب های عصبی . این اصطلاحات که در آن ها ریشه اصلی نارسایی های یادگیری عوامل بدنی شمرده شده است با اعتراضات و انتقادات زیادی مواجه گشته است .

متخصصان آموزشی با بسیاری از کودکان رو به رو می شوند که دچار اختلالات یادگیری هستند ولی علم پزشکی هیچ گونه علامتی از نابهنجاری های عصبی یا ضایعات مغزی در آن ها نمی یابد در حالی که کودکان دیگری هستند که دچار ضایعات مشخص شده مغزی اند ولی هیچ گونه اشکالی در یادگیری ندارند . بنابر این به تدریج اصطلاحات ذکر شده در بالا اعتبار خود را از دست داده است . اکنون لقب نارساییها ویژه یادگیری را برای این گونه کودکان که با وجود هوش بهنجار در یک یا چند زمینه مانند خواندن ، نوشتن ، سخن گفتن ،فهم ریاضی و غیره دچار ناتوانی یا اشکالات یادگیری هستند به کار می برند چون این گونه کودکان دچار ضایعه مشخص شده مغزی یا عصبی نیستند .

نظریه اشکالات مغزی و عصبی نتوانسته است متخصصین این نظریه را راضی و قانع سازد . بنابر این فرضیه ها و نظریه های مختلفی در این زمینه پدید آمده است . شایان ذکر است که در تمام این نظریه ها سعی شده است که پدیده نارساییهای ویژه یادگیری را در کودکانی که از هوش معمولی برخوردارند توضیح دهند .

در سال 1964 بتمن باارائه تعریف خود لزوم تشخیص تفاوت بین توانایی یا ظرفیت فرد برای یادگیری و آن چه را که عملا یاد می گیرد خاطر نشان ساخته است . او می گوید از نظر آموزش کودکانی دارای نارساییهای یادگیری هستند که تفاوت فاحشی بین توانایی هوش بالقوه آنان و عملکردشان در ارتباط با فرایند یادگیری وجود داشته باشد . وجود این تفاوت ممکن است همراه با اشکال مشخص شده ای در سیستم عصبی مرکزی باشد اما ناشی از عقب ماندگی ذهنی ،محرومیت های فرهنگی و آموزشی ،اشکالات شدید هیجانی یا نقص در حواس مختلف نیست .

این کودکان دارای بهره هوشی تقریبا متوسط یا بالاتر هستند . این کودکان از نظر حواس مختلف سالم هستند . این کودکان دارای نا بهنجاری های شدید رفتاری نیستند . این کودکان از امکانات محیطی و آموزشی نسبتا مناسبی برخوردار هستند . پیشرفت آموزشی این کودکان به طور قابل ملاحظه ای کمتر از بهره هوشی ،سن و امکانات آموزشی که از آن برخوردارند است و از آن جا که این کودکان با برخورداری از هوش عادی ممکن است در یک یا چند زمینه یادگیری مانند خواندن ، نوشتن ، هجی کردن ، حساب کردن و توجه کردن دچار مشکل شدید زیر باشند برای کمک به آنان بایستی از روش های آموزشی خاص استفاده کرد .

توصیف وضعیت موجود

امسال در پایه دوم ابتدایی شروع به کار کردم . یک هفته اول مرور و یاد آوری درس های گذشته بود . تقریبا تا دو ماه محتواها به طور عادی پیش می رفت ولی کم کم مهسا در یادگیری مطالب دچار مشکل شد مخصوصا در مفاهیم پایه مثل جمع و تفریق اساسی نوع اول و دوم مشکل داشت . تعداد بسته ها و تشکیل بسته های ده تایی و شناخت اعداد دورقمی برایش مشکل بود . کلا قادر به درک مساله نبود تا بتواند آن را حل کند و به این ترتیب هر چه مطالب سنگین تر و حجم کار بیشتر می شد مهسا در یادگیری دچار مشکلات عمده تری می شد . به همین جهت تصمیم به بررسی مشکل مهسا به صورت پایه و اقدام به برگزاری جلسات درمانی برای حل مشکل ریاضی کردم . از آن جا که مهسا دانش آموز منضبط و پرکاربود و  در درس های دیگر هم مشکل نداشت و قوانین کلاس را رعایت می کرد و برای رسیدن به اهدافش تلاش می کرد شایسته دیدم مشکل اورااز پایه حل کنم تا در سال های بعدی دچار مشکلات بیش تر نشود و توانمندی های مثبت او زیر سؤال نرود .

 

گرد آوری اطلاعات

اولین قدم برای درمان این بود که از طبیعی بودن مهسا مطمئن شوم یعنی اطمینان از این که کودک فاقد عقب ماندگی ذهنی و ضایعه مغزی بوده و به لحاظ روانی عادی است . برای بررسی این منظور به پرونه او مراجعه کردم و متوجه شدم که مهسا مشکل خاصی از لحاظ جسمی و هوشی و از نظر روانی ندارد . و چیزی در آن ثبت نشده بود . حتی در تست غربالگری پایه اول نیز مشکلی نداشت . فقط از نظر جسمی کمی انحراف در دست و پای او دیده می شد .

-مرحله دوم صحبت با والدین مهسا بود . مشکل مهسا را با آن ها در میان گذاشتم و آن ها اعلام کردند که هیچ نوع سابقه بیماری یا مشکل خاصی در مهسا وجود نداشته است .نکته مهم در اختلالات ریاضی این است که ما تجربه های انبوه و گستردهای داریم . تعدادی از این تجربه ها برای یادگیری و پیشرفت در ریاضی لازم و ضروری است . وجود همین تجربه هاست که در تعامل با مغز و ذهن مفاهیم بنیادی ریاضی را برای ما قابل فهم می کند . تجاربی این چنین باید در دوران های مختلف رشد و با ترتیب معینی صورت پذیرد . موفقیت در تشکیل مفاهیم در هر دوره برای موفقیت در ادرک مفاهیم دوره بعد ضروری است . باید پلکان نردبان رشد را طی کنیم . ممکن است یکی از مفاهیم بنیادی مربوط به 5 سالگی در کودک شکل نگرفته باشد و تنها به همین دلیل در دوره دبستان ، راهنمایی و حتی دبیرستان دچارمشکل درفهم ریاضی شود به همین دلیل جدولی تهیه کردم تا مشکلات رشد مهسا از اول زندگی بررسی شود تا اگر در هر مرحله دچار مشکل بوده برای حل آن مشکل برنامه ریزی شود .

این پرسشنامه را در اختیار مادر مهسا قرار دادم تا آن را پر کند .                                               بلی        خیر

1- آیا مفاهیم کم ، زیاد ، بزرگ ، کوچک را می داند .

ü      

 

2- آیا مفاهیم زیر ، رو ، بالا ، پایین را می داند .

ü      

 

3- آیا مفهوم فاصله یعنی نزدیک و دور را می داند.

ü      

 

4- آیا مفهوم جلو و عقب را می داند.

ü      

 

5- آیا مفهوم گودی را می داند. 

ü      

 

6- آیا مفهوم کوتاه ،بلند را می داند. 

ü      

 

7- آیا می تواند مداد را در دستش بگیرد .

ü      

 

8- آیا می تواند مداد را به خوبی در دستش  کنترل کند.

 

ü      

9- آیا می تواند علاوه بر کنترل مداد بر روی صفحات کاغذ خط بکشد .

ü      

 

10- آیا می تواند اشکال بسیار ساده را رسم کند .

ü      

 

11- آیا می تواندرسم یک خط عمودی راتقلید کند .

 

ü      

12- آیا می تواند یک خط عمودی رسم کند .

 

ü      

13- آیا می تواند یک خط افقی رسم کند .

 

ü      

14- آیا می تواند یک خط مارپیچ رسم کند .

 

ü      

15- آیا می تواند یک دایره رسم کند .

 

ü      

16- آیا می تواند صفحات کتاب را یکی یکی ورق بزند .

ü      

 

17- آیا می تواند جملات دو کلمه ای درست کند .

ü      

 

18- آیا می تواند جملات چند کلمه ای حاوی فعل درست کند .

ü      

 

19- آیا می تواند با مهارت صحبت کند .

 

ü      

20- آیا حافظه کوتاه مدت دیداری او در حدی است که آن چه رادیده تا 30 ثانیه در ذهن نگه دارد .

 

ü      

21- آیا حافظه کوتاه مدت دیداری اودر حدی است که آن چه راشنیده تا 30 ثانیه درذهن نگه دارد .

 

ü      

22- آیا می تواند بین مفهوم عدد یک با اعداد بیش از یک تمایز قائل شود .

ü      

 

23- آیا به شنیدن قصه کوتاه علاقه نشان می دهد .

ü      

 

24- آیا می تواند مدت چند دقیقه به داستان گویی گوش فرا دهد .

ü      

 

25- آیا می تواندیک داستان بسیار کوتاه بسازد .

 

ü      

26- آیا نام اشیای معمولی را می داند .

ü      

 

27- آیا اندام های بدن را می شناسد .

ü      

 

28- آیا اجزای صورت رت می شناسد .

ü      

 

29- آیا می تواند به تنهایی راه برود .

ü      

 

30- آیا می تواند از پله ها پایین و بالا برود .

ü      

 

31- آیا می تواند با هردو پا بالا وپایین بپرد .

 

ü      

32- آیا می تواند برای یک لحظه روی یک پا بایستد .

ü      

 

33- آیا به اندازه کافی چهار دست و پا رفته است .

ü      

 

34- آیا به اندازه کافی سینه خیز رفته است .

ü      

 

35- آیا به محرک های صوتی پاسخ می دهد .

ü      

 

36- آیا می تواند اشیا را با چشم تعقیب کند .

ü      

 

37- آیا حرکات دست و پا هماهنگی دارند .

ü      

 

38- آیا می تواند چند بلوک پلاستیکی را روی هم قرار دهد .

 

ü      

39- آیا می تواند با بلوک های پلاستیکی یک پل بسازد .

 

ü      

40- آیا می تواند اشیا را پرتاب کند .

ü      

 

41- آیا می تواند برخی از رفتار ها را تقلید کند .

ü      

 

42- آیا می تواند اشیا را روی زمین بکشد .

ü      

 

43- آیا می تواند اشیا را هل دهد .

ü      

 

44- آیا می تواند مهره های سوراخ دار را به نخ بکشد .

 

ü      

45- آیا می تواند کاغذ را با قیچی برش بزند .

 

ü      

46- آیا می تواندبا استفاده ازخمیرتوپی گرد یا چیزی شبیه سوسیس درست کند .

ü      

 

47- آیا می تواند دو سه قدم لی لی کند .

 

ü      

48- آیا برتری جانبی کسب کرده است .

ü      

 

49- آیا می تواند مدتی به صورت جمعی یعنی سه یا چهار نفره بازی کند .

ü      

 

50- آیا به اندازه کافی شادابی و کنجکاوی دارد . 

ü      

 

51- آیا می تواند بعضی از لباس هایش را به تنهایی بپوشد یا در آورد .

ü      

 

52- آیا می تواند دست هایش را به تنهایی بشوید .

ü      

 

53- آیا می تواند اسباب بازی هایش را سر جایش مرتب کند .

ü      

 

54- آیامی تواندبا بلوک های پلاستیکی ماهرانه خانه و گاراژوساختمان بسازد .

 

ü      

55- آیا می تواند کمی طناب بازی کند .

 

ü      

56- آیا می تواند از ابزار های ساده نجاری مثل میخ و چکش استفاده کند .

 

ü      

57- آیامی تواندازمغازه نزدیک خانه با همراهی شما درخریدهای ساده مشارکت کند .                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                  

 

ü      

58- آیا می تواند جلوی مغازه از شما جدا شده به مغازه برود و به تنهایی خرید های ساده ای کند .

 

ü      

59- آیا می تواند جفت پا یا در حال دویدن بپرد .

 

ü      

60- آیا می تواند توپ را از بالای سرش پرتاب کند .

ü      

 

61- آیا می تواند تعادل خود را به خوبی حفظ کند .

 

ü      

62- آیا می تواند با دوستانش به وسیله اسباب بازی بازی کند .

ü      

 

63- آیا جهات مختلف را می شناسد .

 

ü      

64- آیا می تواند به فرمان شما به چپ یا راست قدم بردارد .

 

ü      

65- آیا می تواند در امتداد یک خط راست کاغذی را قیچی نماید .

 

ü      

66- آیا می تواند اشکال مختلفی را کپی نماید .

 

ü      

67- آیا می تواند اشیای مرتبط به هم را در یک طبقه قرار دهد .

 

ü      

68- آیا می تواند گروههای سه تایی ، چهارتایی ، پنج تایی را به ترتیب اززیاد به کم ردیف کند .

 

ü      

69- آیامی توانداشیای مختلف رابراساس اندازه،شکل،رنگ یا کاربرد طبقه بندی کند .

ü      

 

70-آیا می تواند مربع و مثلث رسم کند .

 

ü      

71- آیا می تواند متضاد کلمات سیاه ، بزرگ ، لاغر، پایین، داخل، زیر، کم و امثال آن را بیان کند .

 

ü      

72- آیا می تواند مشابهت های دو چیز را بیان کند .

ü      

 

73- آیا می تواند تفاوت های دو چیز را بیان کند .

ü      

 

74- آیا می تواند از ترازو ، خط کش ، قیف و چراغ قوه و امثال آن استفاده کند .

ü      

 

75- آیا می تواند نقص تصاویر را تشخیص دهد .

ü      

 

76- آیا می تواند شکل یک آدمک یا حیوان را که 4 یا 5 تکه شده است را کنار هم قرار دهد و آن را کامل کند .

 

ü      

77- آیا می تواند متن و زمینه را از هم تشخیص دهد .

 

ü      

78- آیا می تواند شکل خاصی را در اندازه ها و جهت های مختلف در میان اشکال دیگر تشخیص دهد.

 

ü      

79- آیا می تواندوضعیت اشکال در فضا یا حالت وارونه تشخیص دهد.

 

ü      

80- آیا می تواند از 1 تا 10 بشمارد .

ü      

 

81- آیا می تواند طول را نگه داری ذهنی کند .

ü      

 

82- آیا می تواند زاویه و انحنا را تشخیص دهد .

 

ü      

83- آیا می تواند عمل جمع را با استفاده از انگشت انجام دهد .

ü      

 

84- آیا می تواند عمل تفریق را با استفاده از انگشت انجام دهد .

ü      

 

85- آیا می تواند جمع اعدادی را که حاصلش عدد 5 یا کمتر از 5 است را با استفاده از تصویر یا انگشت انجام دهد .

ü      

 

86- آیا با پول و سکه آشنایی دارد و می داند که 5 ریالی بیش تر از 2 ریالی و 2 ریالی بیش تر از 1 ریالی است .

 

ü      

87- آیا می تواند پرسش های مربوط به جمع و تفریق های از 1الی 10را انجام دهد .

 

ü      

88- آیا می تواند با استفاده از تعدادی سکه جمع های مختلف را انجام دهد .

 

ü      

89- آیا بیش تر رنگ ها را می شناسد .

ü      

 

90- آیا می تواند داستانی در ارتباط با تصاویری که می بیند نقل کند .

ü      

ü      

91- آیا می تواند در بین مهره های داخل کیسه به تعداد مهره هایی که بیرون کیسه است جدا کند .

ü      

ü      

92- آیا تفوت سبکی و سنگینی را می داند .

ü      

 

 

در سومین مرحله اقدام به مصاحبه با معلم کلاس اول کردم و از او خواستم در مورد وضعیت مهسا اطلاعاتی در اختیار من قرار دهد . نکته ای که همکارم می گفت این بود که مهسا سال قبل را با اضطراب جویی خیلی شدید شروع کرده و تقریبا تا سه چها ماه از سال بسیار به سختی از مادرش جدا می شده .برای دستیابی به اطلاعات و توانمندی های آموزشی او از همکارم خواستم پرسشنامه زیر را پر کرده و در اختیار من قرار دهد .

 

1-آیا سمت راست و چپ را می شناسد .

 

ü      

2- مفهوم باز و بسته را تشخیص می دهد .

ü      

 

3- بالا و پایین را تشخیص می دهد .

ü      

 

4- داخل و خارج را تشخیص می دهد .

ü      

 

5- اشکال گرد و غیر گرد راازهم تشخیص می دهد .

ü      

 

6- آیا رنگ ها را می شناسد .

ü      

 

7- وجوه مشترک اشکال و اشیا و غیره را تشخیص می دهد .

ü      

 

8- آیامی تواند چیزهای مختلف راطبقه بندی کند .

ü      

 

9- آیا تفاوت ها را می فهمد .

ü      

 

10- درک تصویری دارد .

ü      

 

11- آیا تناظر یک به یک را می داند .

ü      

 

12- توانایی ردیف بندی را دارد .

ü      

 

13- آیا می تواند تعداد را همراه با دیدن تصاویر مربوط به آن بگوید .

ü      

 

14- آیا می تواند عددرا با شیئ تطبیق دهد .

 

ü      

15- آیا قادر است اعداد را به صورت نماد بنویسد .

ü      

 

16- مفهوم صفر را می داند .

ü      

 

17- مفهوم مساوی را می داند .

 

ü      

18- علامت بزرگتر ، کوچکتر ، بیشتر و کمتر را می شناسد .

 

ü      

19- مفهوم عدد را می داند .

ü      

 

20- مفهوم علامت + را می داند .

ü      

 

21- آیا می تواند دوعدد یک رقمی راکه حاصل جمعشان 5 است راباهم جمع کند .

 

ü      

22-آیا می تواند دوعدد یک رقمی راکه حاصل جمعشان 10است راباهم جمع کند .

 

ü      

23- آیا می تواند جمع اعداد یک رقمی را فقط به وسیله نماد اعداد 5 و کمتر از 5 با استفاده از شکل و بدون استفاده از شکل انجام دهد.

 

ü      

24- آیا مفهوم تفریق را می داند و می تواند اعداد کمتر از 9 را از 9 کم کند .

 

ü      

25- آیا نوشتن تفریق را می تواند با نماد انجام دهد.

ü      

 

26- مفهوم قبل و بعد را به خوبی درک می کند .

 

ü      

27- مجموعه را درک می کند .

ü      

 

28- مفهوم ده تایی ودسته های ده تایی را درک می کند .

ü      

 

29- مفهوم یکان و دهگان را می تواند به خوبی درک کند .

 

ü      

30- آیا می تواند اعداد را تا 99 بنویسد .

 

ü      

31- مفهوم نوشتن صفر را در سمت راست اعداد می داند .

 

ü      

32- حل مسائل ساده مربوط به جمع اعداد را می داند .

 

ü      

33- حل مسائل ساده مربوط به تفریق اعداد را می داند .

 

ü      

34- مفهوم هم اندازه ، بلند ترین یا کوتاه ترین را می داند .

ü      

 

35- مفاهیم سبک تر و سنگین تر را می داند .

ü      

 

36- اشکال دایره ، مربع و مثلث را هم تشخیص می دهد .

ü      

 

37- آیا رمز نویسی را می داند .

 

ü      

38- آیا می تواند مسأله ای مربوط به جمع و تفریق بسازد .

 

ü      

39- آیا می تواند مسأله ای بسازد و خودش آن را حل کند .

 

ü      

40- آیا عاری از مشکلات قرینه نویسی و وارونه نویسی است .

ü      

 

 

- مرحله چهارم :انجام آزمون فراستیک

- مرحله پنجم :انجام آزمون حافظه دیداری  

مرحله ششم: انجام آزمون حافظه شنیداری

مطالعه اولیه و پیشینه تحقیق

بر اساس پژو هش که شریفی 1391 انجام داده است میزان شیوع اختلال ریاضی در بین دانش آموزان پایه اول 9/6 درصد (دختران1/6،پسران7/7 )می باشد که میزان میزان شیوع اختلال در مفاهیم اساسی 7/5 درصد، عملیات 1/7 درصد و کاربرد 8 درصد می باشد . در دانش آموزان پایه سوم 5/7 درصد (6/8 درصد پسران و 5/7 درصد دختران )دارای اختلال ریاضی هستند .

اختلال ریاضی بیشترین درصد شیوع مربوط به کاربرد 8 درصد ،اختلال در عملیات 1/7 درصد، و کمترین میزان شیوع مربوط به مفاهیم اساسی که 7/5 درصد می باشد .(ماهنامه تبیان ، مقاله های آموزشی اختلال ریاضی ،7/1/92)

تأثیرات نواقص ویژه دیداری بر روی یادگیری ممکن است به مهارت های دیگر بسط یابد . اختلال ریاضی اختلال یادگیری است که روی محاسبه ریاضیات و حل مسأله تأثیر می گذارد و تحقیقات گوناگونی در حال انجام است که تعیین می کند انواع مختلف عملکرد غیر عادی مغز است که منجر به اختلال یادگیری می شود . تحقیق اختلال ریاضی که از تصویر برداری عصبی استفاده می کند به گستردگی تحقیق نارسا خوانی نیست . ولی به هر حال مطالعات عصب شناختی به وضوح انواع نا کار آمدی های مغز را به اثبات رسانده است . (هکت و همکاران ،2001)

ریاضیمانند هر مهارت دیگری در قسمت های مختلف مغز پردازش می شود و فقط یک نیمکره حیطه های مربوط به حساب نارسایی را پردازش نمی کنند بلکه هر دو نیمکره در آن دخیل هستند . (نیلسون ،2003)

مهارت های سازمان یافته ادراکی دیداری فضایی که برای نوشتن در ریاضیات به کار می رود به وسیله نیمکره ی راست انجام می گیرد و مدارکی دال بر درگیری نیمکره ی راست در یادگیری پیش نیازهای مربوط به ریاضی وجود دارد . (مارتین ،1999. ص2-151)

به گزارش سرویس پژوهشی خبر گزاری دانش جویان ایران (ایستا )منطقه اصفهان دیس کلکولیا اختلال یادگیری است که با مشکلات مکرر مربوط به مسائل ریاضی مرتبط است . طی این پژوهش محققان با بررسی 922 کودک بین 7 تا 9 ساله در یافتند 4/39 در صد از کودکان بسیار زود رس که پیش از هفته 32 به دنیا آمده اند مشکلات عمومی ریاضی داشته اند و این در حالی است که تنها 9/14 درصد از کودکان که به موقع متولد شده بودند در هفته 39 تا 41 چنین مشکلاتی داشته اند .

(خبر گزاری دانشجویان ایران ،یکشنبه 17/1 93)

تجزیه و تحلیل و تفسیر داده ها

مواردی که در پرسشنامه ها مطرح کردم طی مراحل رشد شکل می گیرد وهر مرحله ریشه در مراحل پیشین دارد به همین سبب ملاحظه می شود که مقدار قابل توجهی از محتوای کتاب ریاضی کلاس اول در موارد مربوط به سن 6 سالگی یعنی قبل از دبستان شکل گرفته است .  به همین جهت لازمه دستیابی به اهداف و مضامین پایه اول باید پیش نیاز های آن مورد توجه قرار گیرد . لذا لازم است برای پایه ریزی یک برنامه اصلاحی از همان ابتدا اقدام به برنامه ریزی و اصلاح مشکلات و موانع نمود . به همین جهت به ترتیب شروع به بررسی پرسشنامه هایی که توسط والدین مهسا و معلم کلاس اول او پر شده بود کردم و به این نتیجه رسیدم که مهسا در زمینه های زیر مشکل دارد وباید برای بهبود آن اقدام کنم .

- مشکل استخوان بندی مهسا که دست و پای مهسا در استخوان ها دارای انحنا است . این مسأله منجر به پاره ای از مشکلات در نوشتن و انجام پاره ای از حرکات شده است البته والدین او برای رفع این مشکل اقدام کرده اند ولی پزشکان گفته اند پس از تکمیل رشد طولی استخوان ها می شود او را عمل کرد لذا برای حل این مشکل در حال حاضر اقدام خاصی نمی توان انجام داد.

- قادر به کنترل مداد در دستش نمی باشد .

- قادر به رسم اشکال ساده نمی باشد .

- قادر به رسم یک خط عمودی نمی باشد .

- قادر به رسم یک خط افقی نمی باشد .

- قادر به رسم یک خط مار پیچ نمی باشد .

- قادر به رسم دایره نمی باشد .

- نمی تواند با مهارت صحبت کند .

- حافظه دیداری کوتاه مدت او ضعیف است .

- بین اعداد 1 با اعداد بیش تر از یک تمایز قائل نمی شود .

- قادر به ساختن یک داستان کوتاه نیست .

- نمی تواند با هر دو پا بالا و پایین بپرد .

- نمی تواند چند بلوک پلاستیکی را روی هم قرار دهد و با آن ها یک پل بسازد .

- نمی تواند مهره های سوراخ دار را به نخ بکشد .

- نمی تواند کاغذ را با قیچی برش بزند .

 نمی تواند دو سه قدم لی لی کند .

- نمی تواند طناب بازی کند .

- نمی تواند از ابزار های نجاری مثل میخ وچکش استفاده کند .

- قادر به خرید به تنهایی نیست .

- قادر به پریدن به صورت جفت پا در حال دویدن نیست .

 نمی تواند تعادل خود را به خوبی حفظ کند .

- جهات مختلف را نمی شناسد .

- نمی تواند اشکال مختلف را کپی کند .

- نمی تواند اشیاء مرتبط را در یک طبقه قرار دهد .

- نمی تواند گروههای سه تایی ، چهار تایی ، پنج تایی را از زیاد به کم ردیف کند .

- متضاد کلمات را نمی داند .

- نقص تصاویر را تشخیص نمی دهد .

- متن و زمینه را از هم تشخیص نمی دهد .

- نمی تواند شکل خاصی را در جهت ها و اندازه های مختلف در میان اشکال دیگر تشخیص دهد .

- نمی تواند شکل خاصی را فضا یا حالت وارونه تشخیص دهد .

- نمی تواند زاویه وانحنا را تشخیص دهد .

- نمی تواند جمع و تفریق های 1 الی 10 را انجام دهد .

- نمی تواند داستانی در باره تصاویری که می بیند نقل کند .

- نمی تواند شکل خاصی را با مساحت های مختلف کنار هم قرار دهد .

پس از بررسی پرسشنامه مربوط به پایه اول به این نتیجه رسیدم که مهسا از بین مطالب پایه اول در موارد زیر دچار مشکل می باشد .

- سمت راست و چپ را نمی شناسد .

- قادر به تطبیق عدد با شیء نیست .

- مفهوم مساوی را نمی داند .

- علامت کمتر و بیشتر و مساوی را نمی شناسد .

- قادر به انجام عمل جمع یک رقمی نیست .

- مفهوم یکان و دهگان را به خوبی درک نمی کند .

- نمی تواند اعداد را تا 99 بنویسد .

- حل مسائل مربوط به جمع و تفریق را نمی داند .

پس از بررسی پاسشنامه مربوط به پایه دوم متوجه شدم که مهسا در مهارت های زیر دارای ضعف است و باید تقویت شود .

-نمی تواند اعداد دو رقمی را با اعدادیک رقمی جمع کند .

- قادر به انجام عملیات مربوط به انتقال اعداد نیست .

- قادر به جمع کردن اعداد سه رقمی نمی باشد . اشکال مختلف هندسی را نمی شناشد .

- مفهوم قطر را نمی داند .

- مفهوم شعاع دایره را نمی داند .

- ماههای سال را به ترتیب نمی شناسد .

 - قادر به خواندن ساعت نمی باشد .

 - قادر به انجام عملیات با کمک محور نمی باشد .

- یکان ، دهگان و صدگان را نمی شناسد .

- قادر به نوشتن اعدا سه رقمی نمی باشد .

- واحد های اندازه گیری ، متر و سانتی متر را نمی شناسد .

- قادر به انجام تفریق اعداد سه رقمی نمی باشد .

- مفهوم ضرب را نمی شناسد .

انتخاب راه حل جدید موقتی

بر اساس اطلاعاتی که از بررسی پرسشنامه ها و مصاحبه ها به دست آوردم مواردی را که لازم بود برای بهبود آن ها برنامه ریزی می کردم استخراج کردم و طبق فهرستی که تهیه کردم برنامه های اصلاحی خود را آغاز نمودم که به این شرح می با شد .

- تمرین برای کنترل مداد

یک مدادیا ماژیک به او می دهیم تا آزادانه خط خطی کند سپی یک چوب در اختیار او می گذاریم تا روی ماسه ها خط بکشد این کار را با گچ و زغال هم انجام دهد . کم کم ازاو می خواهیم خطوط را مرتب کند . شکل هایی را که می خواهیم رسم کند ابتدا روی ماسه یا کف حیاط و روی تابو و بعد کم کم آن ها را در دفتر و کاغذ رسم کند .

- تمرین برای رسم خطو ط عمودی ، افقی ،مارپیچ

اشکال مختلفی مثل                                        

می کشیم و از او می خواهیم آن ها را تقلید کند .

تمرین جهت مهارت در جمله سازی و تکلم

نوار های قصه در اختیار مهسا قرار می دادم تا آن ها را گوش کند سپس قصه ای را که گوش کرده تعریف کند . در مرحله بعد قصه ای برای او خوانده می شد و او باید پس از گوش کردن آن را تعریف می کرد .

- تمرین هایی برای حافظه دیداری و شنیداری

الف ) در مرحله اول اشیایی را تهیه و به او نشان می دهیم سپس پشت سر مخفی می کنیم و از او می خواهیم نام شیئ مخفی شده را بگوید سپس این تمرین را با کارت انجام می دهیم و به ترتیب تعداد کارت ها را زیاد می کنیم . ( تبریزی، نرگس. همه می تونن زرنگ باشن )

ب ) در مرحله بعد یک کلمه بیان می کنیم و پس از 30 ثانیه از او می خواهیم آن کلمه را بازگو کند و به ترتیب دو ف سه ، چهار کلمه بیان می کنیم و از او می خواهیم ان ها را تکرار کند .

- مهارت هایی چون لی لی کردن

حفظ تعادل وپریدن در حال دویدن مهارت هایی بود که باید در او تقویت می شد .این مهارت ها را ابتدا خودم انجام می دادم سپس از او می خواستم مثل من انجام دهد . حلقه هایی را روی زمین قرار می دادم و از او می خواستم از وسط این حلقه ها بپرد .

6- او را تشویق می کردم که با لگو و چوب کبریت شکل هایی درست کند و سعی کند هر بار تعداد جعبه هایی را که روی هم قرار می دهد بیش تر شود . (ورنر ، تقویت مهارت های ادراکی )

7- تمرین برای نخ کردن مهره

یک مهره پلاستیکی سوراخ دار و یک سیم نایلونی را به کودک می دهیم واز او می خواهیم سیم را از داخل سوراخ عبور دهد سپس ابتدا از دو مهره استفاده می کنیم و بع از چند مهره . بعد از کسب مهارت می تواند به جای سیم نایلونی از نخ ضخیم استفاده کند .بعد از این مرحله از او می خواهیم که نخ را از بین سوراخ هایی که در مقوا ایجاد کرده ایم عبور دهد و بعد رد کردن نخ از سوراخ های کفش را تمرین کند . در مرحله بعد به این ترتیب عمل می کنیم که یک تخته تهیه کرده روی آن تعدادی میخ می کوبیم بعد با انداختن یک کش دور میخ ها شکل های مختلفی درست می کنیم  و از او می خواهیم مثل شکل ما درست کند .

8- تمرین برای حفظ تعادل

یک تخته به عرض 30 سانت و طول یک متر انتخاب کردم و زیر دو قسمت انتهایی تخته یک آجرگذاشتم و از کودک خواستم از روی تخته عبور کند بعد از کسب مهارت آجرهای زیر تخته را بلند تر کردم. در مرحله بعد از تخته موازنه چهار گوش استفاده کردم .برای تقویت این مهارت بازیهایی مثل اسکیت و تخته پرش را پیشنهاد کردم . پس از مهارت در استفاده از تخته موازنه چهار گوش از تخته غلطان استفاده کردم .

9- تمرین برای شناسایی جهات مختلف

ابتدا با کودک کنار هم حرکت می کردیم و با گفتن عبارات دست راست بالا ، دست چپ بالا ، پای راست بالا ، پای چپ بالاحالا به سمت جلو ، عقب و...با هم عمل می کردیم بعد از فرا گرفتن این مرحله فقط با ادای کلمات چپ و راست از او می خواستم تمرین کند .

از تمرین هایی مانند خرگوش سمت چپ را رنگ کن ، درخت بالا را رنگ کن و...استفاده کردم

10- تمرین هایی جهت رسم اشکال هندسی

ابتدا تصاویر کم ر نگ در اختیار او قرار دادم و از او خواستم آن ها را پررنگ کند . سپس تصاویر را به صورت نقطه چین در اختیار او گذاشتم و از او خواستم آن ها را پررنگ کند . مرحله بعد استفاده از شابلون و در مرحله آخر از او خواستم آن ها را بکشد . همچنین از او می خواستم این تصاویر را با انگشت روی ظرف شن و با گچ یا زغال روی زمین بکشد .

11- تمرین هایی جهت تشخیص نقص تصاویر و تصویر از زمینه

ابتدا تصویری را که نقص داشت به او نشان میدهم واز او می خواستم که نقص ان را تشخیص دهد سپس تصاویری را در اختیار او قرار می دادم واز او می خواستم طبق دستورالعمل دور مربع ها یا دایره ها خط بکشد. درمرحله بعد تصویری در اختیار او قرار می دادم و از او او می خواستم اشکال مورد نظر را در آن پیدا کند نمونه تمرینات انجام شده در پیوست ها ارائه خواهد شد .

12- تمرین جهت آشنایی با سکه

تعدادی سکه در اختیار او قرار می دادم سپس با او به خرید و فروش می پرداختم . جنس هایی قرار می دادم تا آن ها را بخرد و بقیه پولش را پس می دادم .

13- تمرین برای جمع و تفریق اعداد تا 10

برای آموزش جمع اعداد ابتدا ازاشیااستفاده کردم در مرحله بعد از انگشتان . برای آموزش تفریق نیز به همین صورت عمل کردم .

                                                   =1+4                     =1+3                    =1+2=1+1

                                                   =2-2                    =3-3                    =4-4                       =5-5

14- تمرین جهت اموزش مفهوم

تدا با شکل و ساختن نماد های کمتر ،بیش تر ، مساوی با مهسا کار کردم .به این ترتیب که نماد ها را درست کردم و خواستم بین شکلهای کمتر و بیش تربگذارد و پس از موفقیت در این مرحله آن ها را به صورت نمادی با عدد انجام دادم .

15- تمرین جهت آموزش جدول ضرب

پازل های دایره ای با خطوط متفاوت تهیه کردم ضرب دو عدد را در یک قسمت و جواب آن را در قسمت دیگر نوشتم .آن گاه پازل ها جلوی او گذاشته پازل مربوط به ضربی را که می خواستم آموزش دهم در اختیار او قرار می دادم تا جواب آن را پیدا کند .                      8   42

 

16- تمرین جهت آموزش یکان ، دهگان ، صدگان

از مهسا می خواستم چند بسته ده تایی با چوب کبریت ، مهره ویا نی نوشابه درست کند و آن ها را بسته کنا بگذارد و بعد 2 بسته ده تایی ، 3 بسته ده تایی و 9 بسته ده تایی درست کند . سپس 36 نی به او می دادم تا با آن ها بسته های ده تایی درست کند . بسته های ده تایی را سمت چپ و یکی ها را سمت راست بچیند و زیر آن ها بنویسد .سپس آن ها را در جدول بگذارد . در مرحله بعد بسته هایی را که درست کرده با هم جمع کند و به این ترتیب جمع با انتقال را تمرین می کردم .

آموزش ساعت

آموزش ساعت را به صورت بازی در حیاط با کشیدن ساعت وپریدن به جای عقربه تکرار و تمرین می کردم .

اجرای طرح و نظارت بر آن

پس از بررسی هایی که انجام دادم مشاهده کردم که مشکل مهسا مشکلات اساسی و پایه ای است که باید برطرف شود .چنانچه این مشکلات که پیش نیاز یادگیری ریاضی هستند برطرف نشود مفاهیم زنجیرهای ریاضی را یاد نخواهد گرفت و در پایه های بالا تر به مراتب مشکلات او بیش تر خواهد شد . در ابتدا با پر کردن پرسشنامه ای مشکلات او را شناختم سپس تمریناتی برای حل این مشکلات در نظر گرفتم طی برنامه ای سعی کردم این تمرینات را در برنامه هفتگی مهسا قرار دهم .بعضی از این تمرینات را در کلاس انجام می دادم ولی بعضی از آن ها باید در منزل انجام می شد .

 

 

 

برنامه اصلاحی که برای مهسادرنظر گرفتم به شرح زیر می باشد .

                                                                        منزل   مدرسه

1-تمرین برای کنترل مداد

هر روز در منزل

 

2- تمرین رسم خطوط عمودی ، افقی ، مارپیچ

هر روز در منزل

هفته ای یکبار ساعت هنر

3- تمرین جهت مهارت در جمله سازی و تکلم

هر روز در منزل

هفته ای یکبارساعت زبان اموزی

4- تمرین جهت تقویت حافظه دیداری و شنیداری

هر روز در منزل

هفته ای یکبار ساعت زبان اموزی

5- تمرین جهت تقویت مهارت های حرکتی

هر روز در منزل

هفته ای 1بارساعت ورزش

6- تمرین جهت تقویت مهارت های ظریف انگشتان

هفته ای دوباردرمنزل

ماهی دوبار ساعت هنر

7- تمرین جهت حفظ تعادل

هفته ای دوباردرمنزل

هفته ای یکبار ساعت هنر

8- تمرین جهت شناسایی جهات مختلف

هفته ای دوباردرمنزل

 

9- تمرین جهت رسم اشکال هندسی

هفته ای دوباردرمنزل

 

10-تمرین جهت تشخیص نقص تصاویر و تصویراز زمینه

هفته ای دوباردرمنزل

هفته ای یکبار ساعت هنر

11- تمرین جهت آشنایی با سکه

هر روز در منزل

تمرینات جاری مدرسه

12- تمرین جهت آشنایی با جمع و تفریق

هر روز در منزل

هفته ای یکبار ساعت هنر

13- تمرین جهت آشنایی با نماد های ریاضی

هر روز در منزل

 

14- تمرین جهت آموزش ضرب

هر روز در منزل

هفته ای سه بار در مدرسه

15- آموزش مفهوم ارزش مکانی

هر روز در منزل

هفته ای سه بار در مدرسه

16- آموزش ساعت

هر روز در منزل

هفته ای دوبار ساعت هنر

 

تمرینات به طور مستمر در طی سه ماه با مهسا کار می شد پس از سه ماه مجدداآزمون های اولیه را به عمل آوردم تا نتیجه تغییرات را در وی مشاهده کنم .

 

گرد آوری اطلاعات (شواهد دو)

هر ماه پرسشنامه های اولیه را مجدداُ پرمی کردم و تغییراتی را ایجاد شده بود را ثبت می کردم . هر ماه تغییرات به شرح زیر بود .

تغییرات در ماه اول:

- می تواند مدادرا به خوبی در دستش کنترل کند.

- می تواند رسم یک خط عمودی را تقلید کند.

- می تواند یک خط عمودی رسم کند.

- می تواند یک خط افقی رسم کند.

- می تواند یک خط مارپیچ رسم کند.

- می تواند چند بلوک پلاستیکی را روی هم قرار دهد .

- می تواند مهره های سوراخ دار را به نخ بکشد.

- می تواند کاغذ را با قیچی برش بزند .

- می تواند از ابزار های ساده نجاری استفاده کند.

- می تواند اشیاء مرتبط به هم را در یک طبقه قرار دهد .

- می تواند گروههای سه تایی ، چهار تایی و پنج تایی را به ترتیب از زیاد به کم ردیف کند .