close
تبلیغات در اینترنت
تحلیل محتوای کتاب درسی چیست؟
کلاس درس اولی ها

پایگاه جامع برای معلمان پایه اول ابتدایی
موضوع بندی
مطالب پر بازدید
نمونه تجربیات برتر تربیتی در جشنواره: 4111
تحلیل محتوای کتاب درسی چیست؟: 3977
نمونه تدریس به شیوه الگوی تفکر استقرایی: 3677
وسایل کمک آموزشی دست ساز برای تدریس ریاضی: 3661
کارتون مفهومی فصل اول سایه ها: 3041
تمرین هایی برای تقویت مهارت گوش دادن : 3003
کاربرگ نشانه ی اُ استثنا (و): 2535
روش های تحلیل کمی محتوای کتاب درسی: 2529
چرخ وفلک تندخوانی: 2223
نمونه سناریوی تدریس به شیوه ی کاوشگری: 2087
تمرین نشانه های (1) صدای آ ا: 2005
کاربرگ نشانه ی اَ َ: 1887
نمونه سناریوی تدریس با روش 5E: 1851
برگه های رنگ آمیزی: 1789
جدول ترکیب صامت ومصوت ها: 1705
کاربرگ تدریس ایـ یـ ی: 1575
کاربرگ نشانه ی بـ ب: 1545
کاربرگ نشانه ی ایـ یـ ی ای: 1493
تمرین نشانه ی ایـ با کلمات هم آغاز: 1475
کاربرگ نشانه ی اِ ِ ه ـه : 1431
نمونه سناریوی تدریس به شیوه ی پیش سازمان دهنده: 1387
کاربرگ نشانه ی مـ م: 1255
کاربرگ نشانه ی ذ: 1093
کاربرگ نشانه ی او و: 1063
کاربرگ نشانه ی سـ س: 1059
کاربرگ ریاضی چوب خط و سودوکو: 1043
تمرین فارسی اول دبستان (نشانه های 2): 1021
کاربرگ نشانه ی خوا: 1009
ساخت نردبان تند خوانی: 969
تمرینات مربوط به نگاره ها: 969
نمونه ای از تولید محتوای مکتوب: 965
تدریس نشانه ی آ ا: 911
خلاقیت وریاضی: 907
کاربرگ نشانه ی یـ ی: 903
کاربرگ نشانه ی ج: 881
کاربرگ نشانه ی تـ ت: 873
کاربرگ نشانه ظ: 867
تمرینات مدادی کاغذی کشف شکل های پنهان در زمینه و رنگ : 825
کاردستی گلدان بهاری کاردستی عید نیمه شعبان: 819
کاربرگ نشانه ی صـ ص: 817
آزمون عملکردی علوم (سایه ها): 795
کاربرگ نشانه ی نـ ن: 785
کاربرگ نشانه ف: 749
کارتون مفهومی با موضوع نحوه رشد گیاه لوبیا : 745
دفتر دست ورزی: 731
استفاده از پازل برای شروع تدریس: 725
کاربرگ نشانه ی ز: 721
کاربرگ نشانه ی ژ: 707
کاربرگ نشانه ی ع: 701
درس پژوهی چیست؟: 701
آمـــــار
بازدید امـروز : 433
بازدید دیـروز : 912
کــل بازدیــد : 406,816
کــل مطالب : 273
کـــل نظرات : 129
افـراد آنلاین : 1
جستجوگر
کلمه مورد نظر را وارد کنید


مطالب تصادفی
آزمون مرور صوت آموزی نگاره ها
مازهای مناسب کودکان
فیلم آموزشی از سایت teachers .tv
تدریس نشانه مـ م
کاربرگ تدریس ایـ یـ ی
کاربرگ شماره 1 ریاضی
کاربرگ نشانه ی پ
آغاز سال تحصیلی جدید
تمرینات مدادی کاغذی کشف شکل های پنهان در زمینه و رنگ
آزمون ریاضی تا تم 5
تمرینات صوت آموزی نگاره ها
تدریس به شیوه الگوی تفکر استقرائی
کاربرگ نشانه ی ق
پروژه های نوروزی دانش آموزی
صوت آموزی هم آغاز مـ و کـ از بخش نگاره ها
نمونه محتوای مکتوب (فارسی پنجم)
آزمون موضوعی ریاضی مربعات شگفت انگیز
تمرین دست ورزی
تابستان خوش
کاربرگ نشانه ظ
تمرین نشانه ی ایـ با کلمات هم آغاز
کاربرگ های دست ورزی
آزمون نشانه های (ض ح ث ) در قالب pdf
آزمون عملکردی ریاضی الگوی شمارش اعداد
آزمون علوم فصل چهاردهم
تمرین نشانه ی د
نمونه سوال علوم اول ابتدایی
کاربرگ نشانه ی ز
گام های اجرایی اقدام پژوهی
تصاویری برای طراحی سوالات فارسی
برگه های رنگ آمیزی
تکلیف صوت آموزی نگاره های فارسی
کاربرگ تدریس ف
نمونه سوال علوم اول ابتدایی فصل یازدهم
کاربرگ نشانه ی بـ ب
چک لیست مهارت های زبان آموزی
کاربرگ نشانه ی صـ ص
آموزش چپ وراست
وسایل کمک آموزشی دست ساز برای تدریس ریاضی
آزمون های فصل اول تا ششم علوم
آزمون عملکردی علوم (سایه ها)
تمرین نشانه های (1) صدای آ ا
کاربرگ تدریس نشانه ت
پازل تدریس ل
کاربرگ تدریس ر
ساخت نردبان تند خوانی
آزمونک های علوم تا فصل دهم
معرفی کتاب کار
کاربرگ نشانه غ
نمونه سناریوی تدریس به شیوه ی پیش سازمان دهنده
معرفی وبلاگ دوستان

 تحلیل محتوای کتاب های درسی:

تحلیل محتوای کتاب های درسی: کاربرد روش های کمی و کیفی، عینی و نظام دار برای توصیف رسانه آموزشی و آگاهی از میزان تأثیرگذاری آن در فرایند یاددهی – یادگیری، تأثیرات آشکار و نهان در فراگیران و شناخت واقعیت های اجتماعی است.

انواع تحلیل محتوای کتاب های درسی:

تحلیل محتوای توصیفی، به تبیین ویژگی های محتوای آشکار کتاب درسی می پردازد. (مثال: بررسی نوع توالی درفعالیت های مطالعات ششم)

تحلیل محتوای ارتباطی، به بررسی چگونگی ارتباط بین اجزا و عناصر یک کتاب درسی می پردازد. (مثال: بررسی ارتباط بین اهداف جزئی و محتوای ارائه شده ی دروس کتاب علوم چهارم ابتدایی)

تحلیل محتوای استنباطی، روشی است که محقق را قادر می سازد تا برخی از واقعیات اجتماعی مربوط به زمان تولید کتاب درس، پیش بینی تأثیرات کتاب درسی بر فراگیران و جهت گیری های خاص و اعلام نشده کتاب درسی را مورد بررسی قرار دهد. (مثال: بررسی سوگیری جنسیتی در کتاب های درسی دوره ابتدایی)

ضرورت تحلیل محتوا:

با نگاهی به آگاهی هایی که معلم باید در ارتباط با کتاب های درسی داشته باشد، ضرورت مهارت تجزیه و تحلیل کتاب های درسی برای معلمین به اثبات می رسد.

این آگاهی ها عبارتند از:

1-     محتوای علمی

2-     عناصر کتاب درسی، چون: اهداف، متن دروس، تمرین ها و فعالیت های یادگیری

3-     روش سازماندهی عناصر کتاب درسی، مانند: توالی، انسجام، توازن و ...

4-     چگونگی ارتباط عناصر با هم، مانند: ارتباط اهداف با متن و یا بالعکس

5-     روش و یا روش های تدریسی که محتوای کتاب براساس آن سازماندهی شده است.

6-      روش یا روش های ارزشیابی از آموخته های دانش آموزان

7-     نتایج غیرقابل انتظاری که احتمالاً از تدریس کتاب به وجود خواهد آمد.

   بنابراین با ایجاد توان تحلیل در معلمان ایشان قادر خواهند شد که کارایی کتاب درسی را از راه شناخت عناصر، ارتباط عناصر با هم و مطابقت ویژگی های مخاطبان، افزایش دهند. در موارد مورد نیاز مواد یادگیری دیگری را مورد استفاده قرار داده تا نقطه ضعف احتمالی کتاب درسی را پوشش دهند. یا مطلب درس ار به صلاحدید خود از نظر ارائه جابه جا کنند.

مراحل تحلیل محتوای توصیفی:

·         بیان مسئله

·         تدوین فرضیه ها و یا پرسش های پژوهشی

·         انتخاب جامعه آماری

·         معیار توصیف

·         انتخاب یک طبقه بندی براساس معیار توصیف

·         تعیین واحد ثبت

·         تشخیص عناصر هر طبقه

·         پردازش اطلاعات و نتیجه گیری

نمونه ای از فرضیات:

-         در همه­ی تصاویر کتابه ای علوم دوره ی ابتدایی فنون تأکید به کار رفته است.

-         استفاده از تصاویر در کتاب های درسی دوره ی ابتدایی از توازن برخوردار است.

-         مشاغل روستایی و مشاغل شهری به صورت یکسان در کتاب های درسی ابتدایی مورد توجه می باشند.

-         به همه ابعاد نقش زنان در تصاویر کتاب های درسی توجه شده است.

جامعه آماری:

در تحلیل محتوای کتاب های درسی، جامعه آماری همان کتاب های درسی مورد تحلیل است که به آن جامعه تحقیق نیز می گویند.

جامعه آماری در تحقیقات کتاب های درسی که مبتنی بر روش تحلیل محتوا است، مجموعه کتابه ای درسیو برنامه های درسی هستند که دارای حداقل یک صفت مشترک بوده و پژوهشگر علاقمند است درباره ی متغیر و متغیرهایی در این مجموعه به مطالعه بپردازد. برای مثال، کتاب های درسی ریاضی دوره ی ابتدایی که دارای صفت مشترک (عنوان ریاضی) می باشند، می تواند جامعه ی آماری یک تحقیق باشد.

معیار توصیف:

فرض کنید هدف از تحلیل محتوای کتاب بخوانیم و بنویسیم، تشخیص دروسی است که دانش آموزان به بهترین شکل می توانند با مطالعه ی آن ها زمان افعال را تمرین کنند. تا به خوبی با کاربرد زمان های مختلف افعال در جملات آشنا گردند لذا در این مثال منظور از معیار توصیف، زمان فعل جمله است؛ زمان افعال، شامل سه زمان ماضی و حال و مستقبل است و براساس این معیار باید طبقه بندی صورت گیرد.

تعداد طبقات و سطح آن، بستگی به سؤالات تحقیق و ویژگی های جامعه آماری دارد.

برای استفاده از مطالب وب ذکر نام گروه آموزشی ساغر را فراموش نکنید.

روش های طبقه بندی

طبقه بندی ها عموماً به دو روش صورت می گیرد،

۱-     روش جعبه ای

در این روش طبقات قبل از اجرای تحقیق تعیین می شوند و به همین دلیل آن روش از پیش تعیین شده نیز می گویند. معمولاً طبقات از روش ها، اصول، طبقه بندی ها و مراحل رایج در علوم مختلف گرفته می شوند.

۲-     روش انباشتی

در این روش طبقات به تدریج و در حین اجرای تحلیل شکل می گیرند. این کار از راه گردآوری عناصر مشابه کتاب درسی انجام می گیرد؛ به عبارت دیگرمحقق ضمن کار بر روی محتوا و در برخورد با هر عنصر جدید، یک طبقه جدید تشکیل می دهد و عناصر مشابه را تحت آن عنوان سازماندهی می کند.

انتخاب واحد محتوا:

بعد از تعریف طبقه هایی که عناصر محتوا باید براساس آن طبقه بندی شود، تحلیل گر، واحدهایی که باید رمزگذاری شوند را تعیین می کند. این واحدها را واحد محتوا می گویند. واحد محتوا دو گونه است: واحد ثبت و واحد زمینه

تعیین واحد ثبت:

به منظور تحلیل محتوا، باید عناصر و اجزایی از متن را جدا کرده، در طبقه مربوط قرار داد. این عناصر می تواند کلمه، جمله، صفحه و ... باشد. بخشی را که باید شمارش کرد واحد ثبت می گویند.

واحد ثبت به بخش معناداری از محتوا اطلاق می گردد که به منظور انجام تحلیل کتاب درسی، از محتوا انتخاب شده و در طبقه مربوطه قرار داده می شود و سپس مورد شمارش قرار می گیرد.

انواع واحد ثبت:

محتوا می تواند به صورت های متن (نوشتار)، تصویر (عکس)، سؤال و جدول و نمودار باشد.

انوع ارتباط در محتوا :  طولی ، عرضی

- طولی (عمودی):

یعنی آن چه که در محتوای کتاب علوم (موضوع جانوران یا گیاهان) کلاس سوم آمده است، می بایستی ادامه ی موضوع جانوران و یا گیاهان علوم پایه ی دوم و پیش نیاز محتوای بخش جانوران و یا گیاهان علوم پایه ی چهارم باشد.

- عرضی (وحدت):

برای مثال در ریاضی پایه ی پنجم جمعیت در قالب عدد نویسی، مثلاً جمعیت سوریه و نیکاراگوئه

در جغرافیای پایه ی پنجم جمعیت قاره ها و همسایگان کشورمان

در علوم پایه ی پنجم عوامل افزایش دهنده و کاهش دهنده جمعیت

ارتباط عرضی یک موضوع واحد در چند کتاب، یک پایه ی تحصیلی است ولی ارتباط طولی موضوع واحد در کتاب های چند پایه ی تحصیلی  می باشد.

نکته: ارتباط طولی ممکن است در یک کتاب درسی باشد، یعنی مطلبی در صفحه ی ۱۶ کتاب در قالب هندسه گفته شده باشد و در صفحات میانی کتاب آن موضوع ادامه یافته باشد. برای مثال، تعریف شعاع در پایه ی سوم که در ابتدای کتاب و تعداد شعاع ها در دایره در ادامه ی آن اشاره شده است.

باتشکر از گروه آموزشی ساغر

 



صدیقه هاشمی ساعت 10:3 | چهارشنبه 24 تير 1394 | بازدید : 3976 | نظرات ()
عناوین آخرین مطالب ارسالی