close
تبلیغات در اینترنت
تحلیل محتوای کتاب درسی چیست؟
کلاس درس اولی ها

پایگاه جامع برای معلمان پایه اول ابتدایی
موضوع بندی
مطالب پر بازدید
تحلیل محتوای کتاب درسی چیست؟: 4169
نمونه تجربیات برتر تربیتی در جشنواره: 4159
نمونه تدریس به شیوه الگوی تفکر استقرایی: 4099
وسایل کمک آموزشی دست ساز برای تدریس ریاضی: 3981
تمرین هایی برای تقویت مهارت گوش دادن : 3155
کارتون مفهومی فصل اول سایه ها: 3097
کاربرگ نشانه ی اُ استثنا (و): 2695
روش های تحلیل کمی محتوای کتاب درسی: 2603
نمونه سناریوی تدریس به شیوه ی کاوشگری: 2323
تمرین نشانه های (1) صدای آ ا: 2301
چرخ وفلک تندخوانی: 2297
کاربرگ نشانه ی ایـ یـ ی ای: 2255
نمونه سناریوی تدریس با روش 5E: 2027
کاربرگ نشانه ی اَ َ: 1987
کاربرگ نشانه ی اِ ِ ه ـه : 1929
برگه های رنگ آمیزی: 1879
تمرین نشانه ی ایـ با کلمات هم آغاز: 1847
جدول ترکیب صامت ومصوت ها: 1841
کاربرگ تدریس ایـ یـ ی: 1779
کاربرگ نشانه ی بـ ب: 1625
نمونه سناریوی تدریس به شیوه ی پیش سازمان دهنده: 1449
کاربرگ نشانه ی او و: 1409
کاربرگ نشانه ی مـ م: 1323
کاربرگ نشانه ی یـ ی: 1271
کاربرگ نشانه ی سـ س: 1249
کاربرگ نشانه ی نـ ن: 1237
کاربرگ نشانه ی تـ ت: 1151
کاربرگ نشانه ی ذ: 1141
کاربرگ ریاضی چوب خط و سودوکو: 1119
کاربرگ نشانه ی ز: 1069
کاربرگ نشانه ی خوا: 1065
تمرین فارسی اول دبستان (نشانه های 2): 1063
ساخت نردبان تند خوانی: 1029
تمرینات مربوط به نگاره ها: 1005
نمونه ای از تولید محتوای مکتوب: 999
خلاقیت وریاضی: 979
تدریس نشانه ی آ ا: 965
کاربرگ نشانه ی ج: 943
کاربرگ نشانه ظ: 903
کاربرگ نشانه ف: 903
تمرینات مدادی کاغذی کشف شکل های پنهان در زمینه و رنگ : 877
کاربرگ نشانه ی ک: 877
کاربرگ نشانه ی ش: 875
کاربرگ نشانه ی پ: 873
کاردستی گلدان بهاری کاردستی عید نیمه شعبان: 869
کاربرگ نشانه ی صـ ص: 865
کاربرگ نشانه ی ر: 863
آزمون عملکردی علوم (سایه ها): 833
کاربرگ نشانه ی خ: 817
کارتون مفهومی با موضوع نحوه رشد گیاه لوبیا : 785
آمـــــار
بازدید امـروز : 320
بازدید دیـروز : 615
کــل بازدیــد : 441,487
کــل مطالب : 273
کـــل نظرات : 129
افـراد آنلاین : 3
جستجوگر
کلمه مورد نظر را وارد کنید


مطالب تصادفی
تبریک روز معلم
روش تعيين ضريب درگيري ويليام رومي
کاربرگ تدریس نشانه ی س
نمونه سوال علوم اول ابتدایی فصل دوازدهم
زمین بازی کودکان
تصاویری برای طراحی سوالات فارسی
کار برگ های هنر
آزمون مرور صوت آموزی نگاره ها
بازدید دکتر کمالی از مدرسه
نمونه سوال علوم اول ابتدایی
آزمونک فارسی تا نشانه ی ت
کاربرگ تدریس یـ ی
کاربرگ تدریس ج
کاربرگ نشانه ظ
درباره وبلاگ کلاس درس اولی ها
مقایسه روش های فعال وسنتی تدریس
مدارس هوشمند
پازل تدریس ل
تحلیل محتوای کتاب درسی چیست؟
آزمون ریاضی تا پایان تم 6
پروژه های دانش آموزی
آزمون عملکردی جدید دنیای سرد و گرم
جدول سطح بندی دانش آموزان در درس فارسی
ساخت جامدادی با چکمه
کاربرگ تدریس نشانه ت
کاربرگ نشانه ی ذ
معنای خوشبختی
کاربرگ نشانه ی صـ ص
آب در چه خاکی سریع تر نفوذ می کند؟
تمرینات حل مساله
کاربرگ نشانه ی گ
روش های تحلیل کمی محتوای کتاب درسی
وسیله کمک آموزشی برای سنجش درک مطلب
مشکلات دیکته نویسی
آزمون موضوعی ریاضی اعداد0 تا10
آزمون فارسی اول دبستان ث ح ض
نمونه ای از تولید محتوای مکتوب
آزمونک علوم فصل هفتم
کاربرگ نشانه ی ع
صوت آموزی هم آغاز مـ و کـ از بخش نگاره ها
درس پژوهی چیست؟
منبع نویسی به شیوه APA
کاربرگ نشانه ی ث
نمونه سوال علوم اول ابتدایی
تبریک روز جهانی کودک
مهارت های زندگی در روش مونته سوری
وسایل کمک آموزشی دست ساز برای تدریس ریاضی
کاربرگ نشانه ی ل
سوال امتحانی درس ریاضی اول ابتدایی
سنجش صوت آموزی نگاره ها
معرفی وبلاگ دوستان

 تحلیل محتوای کتاب های درسی:

تحلیل محتوای کتاب های درسی: کاربرد روش های کمی و کیفی، عینی و نظام دار برای توصیف رسانه آموزشی و آگاهی از میزان تأثیرگذاری آن در فرایند یاددهی – یادگیری، تأثیرات آشکار و نهان در فراگیران و شناخت واقعیت های اجتماعی است.

انواع تحلیل محتوای کتاب های درسی:

تحلیل محتوای توصیفی، به تبیین ویژگی های محتوای آشکار کتاب درسی می پردازد. (مثال: بررسی نوع توالی درفعالیت های مطالعات ششم)

تحلیل محتوای ارتباطی، به بررسی چگونگی ارتباط بین اجزا و عناصر یک کتاب درسی می پردازد. (مثال: بررسی ارتباط بین اهداف جزئی و محتوای ارائه شده ی دروس کتاب علوم چهارم ابتدایی)

تحلیل محتوای استنباطی، روشی است که محقق را قادر می سازد تا برخی از واقعیات اجتماعی مربوط به زمان تولید کتاب درس، پیش بینی تأثیرات کتاب درسی بر فراگیران و جهت گیری های خاص و اعلام نشده کتاب درسی را مورد بررسی قرار دهد. (مثال: بررسی سوگیری جنسیتی در کتاب های درسی دوره ابتدایی)

ضرورت تحلیل محتوا:

با نگاهی به آگاهی هایی که معلم باید در ارتباط با کتاب های درسی داشته باشد، ضرورت مهارت تجزیه و تحلیل کتاب های درسی برای معلمین به اثبات می رسد.

این آگاهی ها عبارتند از:

1-     محتوای علمی

2-     عناصر کتاب درسی، چون: اهداف، متن دروس، تمرین ها و فعالیت های یادگیری

3-     روش سازماندهی عناصر کتاب درسی، مانند: توالی، انسجام، توازن و ...

4-     چگونگی ارتباط عناصر با هم، مانند: ارتباط اهداف با متن و یا بالعکس

5-     روش و یا روش های تدریسی که محتوای کتاب براساس آن سازماندهی شده است.

6-      روش یا روش های ارزشیابی از آموخته های دانش آموزان

7-     نتایج غیرقابل انتظاری که احتمالاً از تدریس کتاب به وجود خواهد آمد.

   بنابراین با ایجاد توان تحلیل در معلمان ایشان قادر خواهند شد که کارایی کتاب درسی را از راه شناخت عناصر، ارتباط عناصر با هم و مطابقت ویژگی های مخاطبان، افزایش دهند. در موارد مورد نیاز مواد یادگیری دیگری را مورد استفاده قرار داده تا نقطه ضعف احتمالی کتاب درسی را پوشش دهند. یا مطلب درس ار به صلاحدید خود از نظر ارائه جابه جا کنند.

مراحل تحلیل محتوای توصیفی:

·         بیان مسئله

·         تدوین فرضیه ها و یا پرسش های پژوهشی

·         انتخاب جامعه آماری

·         معیار توصیف

·         انتخاب یک طبقه بندی براساس معیار توصیف

·         تعیین واحد ثبت

·         تشخیص عناصر هر طبقه

·         پردازش اطلاعات و نتیجه گیری

نمونه ای از فرضیات:

-         در همه­ی تصاویر کتابه ای علوم دوره ی ابتدایی فنون تأکید به کار رفته است.

-         استفاده از تصاویر در کتاب های درسی دوره ی ابتدایی از توازن برخوردار است.

-         مشاغل روستایی و مشاغل شهری به صورت یکسان در کتاب های درسی ابتدایی مورد توجه می باشند.

-         به همه ابعاد نقش زنان در تصاویر کتاب های درسی توجه شده است.

جامعه آماری:

در تحلیل محتوای کتاب های درسی، جامعه آماری همان کتاب های درسی مورد تحلیل است که به آن جامعه تحقیق نیز می گویند.

جامعه آماری در تحقیقات کتاب های درسی که مبتنی بر روش تحلیل محتوا است، مجموعه کتابه ای درسیو برنامه های درسی هستند که دارای حداقل یک صفت مشترک بوده و پژوهشگر علاقمند است درباره ی متغیر و متغیرهایی در این مجموعه به مطالعه بپردازد. برای مثال، کتاب های درسی ریاضی دوره ی ابتدایی که دارای صفت مشترک (عنوان ریاضی) می باشند، می تواند جامعه ی آماری یک تحقیق باشد.

معیار توصیف:

فرض کنید هدف از تحلیل محتوای کتاب بخوانیم و بنویسیم، تشخیص دروسی است که دانش آموزان به بهترین شکل می توانند با مطالعه ی آن ها زمان افعال را تمرین کنند. تا به خوبی با کاربرد زمان های مختلف افعال در جملات آشنا گردند لذا در این مثال منظور از معیار توصیف، زمان فعل جمله است؛ زمان افعال، شامل سه زمان ماضی و حال و مستقبل است و براساس این معیار باید طبقه بندی صورت گیرد.

تعداد طبقات و سطح آن، بستگی به سؤالات تحقیق و ویژگی های جامعه آماری دارد.

برای استفاده از مطالب وب ذکر نام گروه آموزشی ساغر را فراموش نکنید.

روش های طبقه بندی

طبقه بندی ها عموماً به دو روش صورت می گیرد،

۱-     روش جعبه ای

در این روش طبقات قبل از اجرای تحقیق تعیین می شوند و به همین دلیل آن روش از پیش تعیین شده نیز می گویند. معمولاً طبقات از روش ها، اصول، طبقه بندی ها و مراحل رایج در علوم مختلف گرفته می شوند.

۲-     روش انباشتی

در این روش طبقات به تدریج و در حین اجرای تحلیل شکل می گیرند. این کار از راه گردآوری عناصر مشابه کتاب درسی انجام می گیرد؛ به عبارت دیگرمحقق ضمن کار بر روی محتوا و در برخورد با هر عنصر جدید، یک طبقه جدید تشکیل می دهد و عناصر مشابه را تحت آن عنوان سازماندهی می کند.

انتخاب واحد محتوا:

بعد از تعریف طبقه هایی که عناصر محتوا باید براساس آن طبقه بندی شود، تحلیل گر، واحدهایی که باید رمزگذاری شوند را تعیین می کند. این واحدها را واحد محتوا می گویند. واحد محتوا دو گونه است: واحد ثبت و واحد زمینه

تعیین واحد ثبت:

به منظور تحلیل محتوا، باید عناصر و اجزایی از متن را جدا کرده، در طبقه مربوط قرار داد. این عناصر می تواند کلمه، جمله، صفحه و ... باشد. بخشی را که باید شمارش کرد واحد ثبت می گویند.

واحد ثبت به بخش معناداری از محتوا اطلاق می گردد که به منظور انجام تحلیل کتاب درسی، از محتوا انتخاب شده و در طبقه مربوطه قرار داده می شود و سپس مورد شمارش قرار می گیرد.

انواع واحد ثبت:

محتوا می تواند به صورت های متن (نوشتار)، تصویر (عکس)، سؤال و جدول و نمودار باشد.

انوع ارتباط در محتوا :  طولی ، عرضی

- طولی (عمودی):

یعنی آن چه که در محتوای کتاب علوم (موضوع جانوران یا گیاهان) کلاس سوم آمده است، می بایستی ادامه ی موضوع جانوران و یا گیاهان علوم پایه ی دوم و پیش نیاز محتوای بخش جانوران و یا گیاهان علوم پایه ی چهارم باشد.

- عرضی (وحدت):

برای مثال در ریاضی پایه ی پنجم جمعیت در قالب عدد نویسی، مثلاً جمعیت سوریه و نیکاراگوئه

در جغرافیای پایه ی پنجم جمعیت قاره ها و همسایگان کشورمان

در علوم پایه ی پنجم عوامل افزایش دهنده و کاهش دهنده جمعیت

ارتباط عرضی یک موضوع واحد در چند کتاب، یک پایه ی تحصیلی است ولی ارتباط طولی موضوع واحد در کتاب های چند پایه ی تحصیلی  می باشد.

نکته: ارتباط طولی ممکن است در یک کتاب درسی باشد، یعنی مطلبی در صفحه ی ۱۶ کتاب در قالب هندسه گفته شده باشد و در صفحات میانی کتاب آن موضوع ادامه یافته باشد. برای مثال، تعریف شعاع در پایه ی سوم که در ابتدای کتاب و تعداد شعاع ها در دایره در ادامه ی آن اشاره شده است.

باتشکر از گروه آموزشی ساغر

 



صدیقه هاشمی ساعت 10:3 | چهارشنبه 24 تير 1394 | بازدید : 4168 | نظرات ()
عناوین آخرین مطالب ارسالی