close
تبلیغات در اینترنت
تحلیل محتوای کتاب درسی چیست؟
کلاس درس اولی ها

پایگاه جامع برای معلمان پایه اول ابتدایی
موضوع بندی
مطالب پر بازدید
نمونه تجربیات برتر تربیتی در جشنواره: 4205
تحلیل محتوای کتاب درسی چیست؟: 3945
نمونه تدریس به شیوه الگوی تفکر استقرایی: 3615
وسایل کمک آموزشی دست ساز برای تدریس ریاضی: 3475
کارتون مفهومی فصل اول سایه ها: 3001
تمرین هایی برای تقویت مهارت گوش دادن : 2923
کاربرگ نشانه ی اُ استثنا (و): 2677
روش های تحلیل کمی محتوای کتاب درسی: 2493
چرخ وفلک تندخوانی: 2217
کاربرگ نشانه ی ایـ یـ ی ای: 2021
نمونه سناریوی تدریس به شیوه ی کاوشگری: 1919
تمرین نشانه های (1) صدای آ ا: 1889
نمونه سناریوی تدریس با روش 5E: 1809
برگه های رنگ آمیزی: 1803
کاربرگ نشانه ی اَ َ: 1743
تمرین نشانه ی ایـ با کلمات هم آغاز: 1733
جدول ترکیب صامت ومصوت ها: 1727
کاربرگ نشانه ی اِ ِ ه ـه : 1659
کاربرگ تدریس ایـ یـ ی: 1531
نمونه سناریوی تدریس به شیوه ی پیش سازمان دهنده: 1457
کاربرگ نشانه ی او و: 1359
کاربرگ نشانه ی بـ ب: 1323
کاربرگ نشانه ی مـ م: 1305
کاربرگ نشانه ی یـ ی: 1239
کاربرگ نشانه ی نـ ن: 1155
کاربرگ نشانه ی سـ س: 1121
کاربرگ نشانه ی تـ ت: 1119
تمرین فارسی اول دبستان (نشانه های 2): 1081
کاربرگ نشانه ی ذ: 1065
کاربرگ نشانه ی خوا: 989
کاربرگ نشانه ی ز: 987
ساخت نردبان تند خوانی: 987
کاربرگ ریاضی چوب خط و سودوکو: 975
نمونه ای از تولید محتوای مکتوب: 921
تمرینات مربوط به نگاره ها: 897
کاربرگ نشانه ی ش: 873
خلاقیت وریاضی: 861
کاربرگ نشانه ی ر: 845
تدریس نشانه ی آ ا: 835
کاربرگ نشانه ظ: 825
کاربرگ نشانه ی ک: 813
کاربرگ نشانه ف: 809
کاربرگ نشانه ی صـ ص: 799
تمرینات مدادی کاغذی کشف شکل های پنهان در زمینه و رنگ : 793
کاردستی گلدان بهاری کاردستی عید نیمه شعبان: 769
آزمون عملکردی علوم (سایه ها): 739
کاربرگ نشانه ی پ: 735
کارتون مفهومی با موضوع نحوه رشد گیاه لوبیا : 727
دفتر دست ورزی: 719
کاربرگ نشانه ی ژ: 705
آمـــــار
بازدید امـروز : 157
بازدید دیـروز : 522
کــل بازدیــد : 411,102
کــل مطالب : 273
کـــل نظرات : 127
افـراد آنلاین : 5
جستجوگر
کلمه مورد نظر را وارد کنید


مطالب تصادفی
کاربرگ نشانه ی یـ ی
آغاز سال تحصیلی جدید
تمرینات نشانه ی ب
کاربرگ تدریس نشانه ی س
صوت آموزی نگاره ها صدای بـ ، چـ
کاربرگ شماره 2 ریاضی شمارش تا5
آزمون موضوعی بخش کردن
ماریا مونته سوری کیست؟
ساخت وسیله ی جمع در ریاضی
تصاویری برای ساخت پاورپوینت وطراحی سوال
وسایل دست ساز کمک آموزشی
گام های اجرایی اقدام پژوهی
کاربرگ شماره 3 ریاضی آمادگی برای رسم اشکال هندسی با دست
تصاویری برای طراحی سوالات فارسی
تمرین نشانه ی ایـ با کلمات هم آغاز
روش های نوین تدریس
کاربرگ نشانه ی تـ ت
چک لیست مهارت های زبان آموزی
مدارس هوشمند
کاربرگ تدریس ف
پایان تعطیلات نوروزی
کاربرگ تدریس ژ و اُ استثنا
آزمون های فارسی
کاربرگ نشانه ی اَ َ
دفتر دست ورزی
بازدید دکتر کمالی از مدرسه
کاردستی دستبند
کاربرگ تدریس نشانه او
کاربرگ نشانه ی صـ ص
اگوی تدریس کاوشگری
آزمون عملکردی علوم
پرورش قارچ در پروژه (د ا نش آموزی جابربن حیان)
آموزش چپ وراست
کاربرگ تشدید
تمرینات مدادی کاغذی کشف شکل های پنهان در زمینه و رنگ
چک لیست فردی قرآن پایه اول
متنی زیبا از مریم جنتی
آزمون عملکردی ریاضی الگوی شمارش اعداد
آزمون ریاضی تا پایان تم 6
کاربرگ نشانه ی نـ ن
مجموعه آزمون های فارسی اول دبستان
صوت آموزی هم آغاز مـ و کـ از بخش نگاره ها
سرگرم کردن کودکان با اوریگامی
کاربرگ تدریس ر
تدریس ق
چک لیست تمام دروس اول ودوم
کاربرگ نشانه ف
تقویت مهارت‌های نوشتاری کودک
ساخت جامدادی با چکمه
مقایسه روش های فعال وسنتی تدریس
معرفی وبلاگ دوستان

 تحلیل محتوای کتاب های درسی:

تحلیل محتوای کتاب های درسی: کاربرد روش های کمی و کیفی، عینی و نظام دار برای توصیف رسانه آموزشی و آگاهی از میزان تأثیرگذاری آن در فرایند یاددهی – یادگیری، تأثیرات آشکار و نهان در فراگیران و شناخت واقعیت های اجتماعی است.

انواع تحلیل محتوای کتاب های درسی:

تحلیل محتوای توصیفی، به تبیین ویژگی های محتوای آشکار کتاب درسی می پردازد. (مثال: بررسی نوع توالی درفعالیت های مطالعات ششم)

تحلیل محتوای ارتباطی، به بررسی چگونگی ارتباط بین اجزا و عناصر یک کتاب درسی می پردازد. (مثال: بررسی ارتباط بین اهداف جزئی و محتوای ارائه شده ی دروس کتاب علوم چهارم ابتدایی)

تحلیل محتوای استنباطی، روشی است که محقق را قادر می سازد تا برخی از واقعیات اجتماعی مربوط به زمان تولید کتاب درس، پیش بینی تأثیرات کتاب درسی بر فراگیران و جهت گیری های خاص و اعلام نشده کتاب درسی را مورد بررسی قرار دهد. (مثال: بررسی سوگیری جنسیتی در کتاب های درسی دوره ابتدایی)

ضرورت تحلیل محتوا:

با نگاهی به آگاهی هایی که معلم باید در ارتباط با کتاب های درسی داشته باشد، ضرورت مهارت تجزیه و تحلیل کتاب های درسی برای معلمین به اثبات می رسد.

این آگاهی ها عبارتند از:

1-     محتوای علمی

2-     عناصر کتاب درسی، چون: اهداف، متن دروس، تمرین ها و فعالیت های یادگیری

3-     روش سازماندهی عناصر کتاب درسی، مانند: توالی، انسجام، توازن و ...

4-     چگونگی ارتباط عناصر با هم، مانند: ارتباط اهداف با متن و یا بالعکس

5-     روش و یا روش های تدریسی که محتوای کتاب براساس آن سازماندهی شده است.

6-      روش یا روش های ارزشیابی از آموخته های دانش آموزان

7-     نتایج غیرقابل انتظاری که احتمالاً از تدریس کتاب به وجود خواهد آمد.

   بنابراین با ایجاد توان تحلیل در معلمان ایشان قادر خواهند شد که کارایی کتاب درسی را از راه شناخت عناصر، ارتباط عناصر با هم و مطابقت ویژگی های مخاطبان، افزایش دهند. در موارد مورد نیاز مواد یادگیری دیگری را مورد استفاده قرار داده تا نقطه ضعف احتمالی کتاب درسی را پوشش دهند. یا مطلب درس ار به صلاحدید خود از نظر ارائه جابه جا کنند.

مراحل تحلیل محتوای توصیفی:

·         بیان مسئله

·         تدوین فرضیه ها و یا پرسش های پژوهشی

·         انتخاب جامعه آماری

·         معیار توصیف

·         انتخاب یک طبقه بندی براساس معیار توصیف

·         تعیین واحد ثبت

·         تشخیص عناصر هر طبقه

·         پردازش اطلاعات و نتیجه گیری

نمونه ای از فرضیات:

-         در همه­ی تصاویر کتابه ای علوم دوره ی ابتدایی فنون تأکید به کار رفته است.

-         استفاده از تصاویر در کتاب های درسی دوره ی ابتدایی از توازن برخوردار است.

-         مشاغل روستایی و مشاغل شهری به صورت یکسان در کتاب های درسی ابتدایی مورد توجه می باشند.

-         به همه ابعاد نقش زنان در تصاویر کتاب های درسی توجه شده است.

جامعه آماری:

در تحلیل محتوای کتاب های درسی، جامعه آماری همان کتاب های درسی مورد تحلیل است که به آن جامعه تحقیق نیز می گویند.

جامعه آماری در تحقیقات کتاب های درسی که مبتنی بر روش تحلیل محتوا است، مجموعه کتابه ای درسیو برنامه های درسی هستند که دارای حداقل یک صفت مشترک بوده و پژوهشگر علاقمند است درباره ی متغیر و متغیرهایی در این مجموعه به مطالعه بپردازد. برای مثال، کتاب های درسی ریاضی دوره ی ابتدایی که دارای صفت مشترک (عنوان ریاضی) می باشند، می تواند جامعه ی آماری یک تحقیق باشد.

معیار توصیف:

فرض کنید هدف از تحلیل محتوای کتاب بخوانیم و بنویسیم، تشخیص دروسی است که دانش آموزان به بهترین شکل می توانند با مطالعه ی آن ها زمان افعال را تمرین کنند. تا به خوبی با کاربرد زمان های مختلف افعال در جملات آشنا گردند لذا در این مثال منظور از معیار توصیف، زمان فعل جمله است؛ زمان افعال، شامل سه زمان ماضی و حال و مستقبل است و براساس این معیار باید طبقه بندی صورت گیرد.

تعداد طبقات و سطح آن، بستگی به سؤالات تحقیق و ویژگی های جامعه آماری دارد.

برای استفاده از مطالب وب ذکر نام گروه آموزشی ساغر را فراموش نکنید.

روش های طبقه بندی

طبقه بندی ها عموماً به دو روش صورت می گیرد،

۱-     روش جعبه ای

در این روش طبقات قبل از اجرای تحقیق تعیین می شوند و به همین دلیل آن روش از پیش تعیین شده نیز می گویند. معمولاً طبقات از روش ها، اصول، طبقه بندی ها و مراحل رایج در علوم مختلف گرفته می شوند.

۲-     روش انباشتی

در این روش طبقات به تدریج و در حین اجرای تحلیل شکل می گیرند. این کار از راه گردآوری عناصر مشابه کتاب درسی انجام می گیرد؛ به عبارت دیگرمحقق ضمن کار بر روی محتوا و در برخورد با هر عنصر جدید، یک طبقه جدید تشکیل می دهد و عناصر مشابه را تحت آن عنوان سازماندهی می کند.

انتخاب واحد محتوا:

بعد از تعریف طبقه هایی که عناصر محتوا باید براساس آن طبقه بندی شود، تحلیل گر، واحدهایی که باید رمزگذاری شوند را تعیین می کند. این واحدها را واحد محتوا می گویند. واحد محتوا دو گونه است: واحد ثبت و واحد زمینه

تعیین واحد ثبت:

به منظور تحلیل محتوا، باید عناصر و اجزایی از متن را جدا کرده، در طبقه مربوط قرار داد. این عناصر می تواند کلمه، جمله، صفحه و ... باشد. بخشی را که باید شمارش کرد واحد ثبت می گویند.

واحد ثبت به بخش معناداری از محتوا اطلاق می گردد که به منظور انجام تحلیل کتاب درسی، از محتوا انتخاب شده و در طبقه مربوطه قرار داده می شود و سپس مورد شمارش قرار می گیرد.

انواع واحد ثبت:

محتوا می تواند به صورت های متن (نوشتار)، تصویر (عکس)، سؤال و جدول و نمودار باشد.

انوع ارتباط در محتوا :  طولی ، عرضی

- طولی (عمودی):

یعنی آن چه که در محتوای کتاب علوم (موضوع جانوران یا گیاهان) کلاس سوم آمده است، می بایستی ادامه ی موضوع جانوران و یا گیاهان علوم پایه ی دوم و پیش نیاز محتوای بخش جانوران و یا گیاهان علوم پایه ی چهارم باشد.

- عرضی (وحدت):

برای مثال در ریاضی پایه ی پنجم جمعیت در قالب عدد نویسی، مثلاً جمعیت سوریه و نیکاراگوئه

در جغرافیای پایه ی پنجم جمعیت قاره ها و همسایگان کشورمان

در علوم پایه ی پنجم عوامل افزایش دهنده و کاهش دهنده جمعیت

ارتباط عرضی یک موضوع واحد در چند کتاب، یک پایه ی تحصیلی است ولی ارتباط طولی موضوع واحد در کتاب های چند پایه ی تحصیلی  می باشد.

نکته: ارتباط طولی ممکن است در یک کتاب درسی باشد، یعنی مطلبی در صفحه ی ۱۶ کتاب در قالب هندسه گفته شده باشد و در صفحات میانی کتاب آن موضوع ادامه یافته باشد. برای مثال، تعریف شعاع در پایه ی سوم که در ابتدای کتاب و تعداد شعاع ها در دایره در ادامه ی آن اشاره شده است.

باتشکر از گروه آموزشی ساغر

 



" style="color:#999;">صدیقه هاشمی ساعت 10:3 | چهارشنبه 24 تير 1394 | بازدید : 3944 | نظرات ()
عناوین آخرین مطالب ارسالی